Inwoners van Amsterdam zijn relatief ongezond

AMSTERDAM, 14 JUNI. Inwoners van Amsterdam zijn ongezonder dan andere Nederlanders. Alleen in de 'beste' buurten van Amsterdam is de sterftekans even groot als gemiddeld in Nederland. Voor een inwoner van de 'slechtste' buurt van de stad is de kans op overlijden zo'n 75 procent hoger dan die van zijn gemiddelde leeftijd- en seksegenoot elders in Nederland.

Dat blijkt uit een rapport dat de GG en GD van Amsterdam vandaag heeft gepresenteerd. In het rapport wordt per buurt de balans opgemaakt van de belangrijkste volksgezondheidproblemen. De ongezondste buurten zijn de binnenstad, een deel van de Bijlmer, Westerpark en Zeeburg. Voor Westerpark is een jaar geleden al een soortgelijk rapport gemaakt, waaruit bleek dat inwoners daar gemiddeld vijf jaar eerder stierven dan in de rest van de stad.

De belangrijkste doodsoorzaken in Amsterdam zijn, evenals in Nederland, respectievelijk hart- en vaatziekten, kanker en ziekten van de ademhalingsorganen. In Amsterdam wordt veel meer gerookt dan in de rest van Nederland. Zo'n 43 procent van de Amsterdammers tegen zo'n 35 procent van de Nederlanders. Vooral onder Amsterdamse vrouwen wordt veel meer gerookt.

Een deel van de ongezondheid van Amsterdam valt te verklaren uit factoren die specifiek zijn voor de stad. Aids is sinds het eind van de jaren tachtig omhooggeschoten in de sterfte-statistieken. Voor Amsterdamse mannen tussen de 25 en 55 jaar is het zelfs de belangrijkste doodsoorzaak geworden. Verder drukt het grote aantal verslaafden zwaar op de gemiddelde gezondheid in de stad.

Volgens onderzoeker drs. S.A. Reijneveld is er een duidelijke relatie tussen de sociaal-economische omstandigheden en de volksgezondheid. De belangrijkste determinanten voor de gezondheid van een buurt is de scholingsgraad en de werkloosheid of het beroepsniveau. Dat blijkt ook uit de enquête in het rapport. In een rijker stadsdeel als Buitenveldert voelt 85 procent van de bewoners zich gezond, tegenover 64 procent in stadsdeel Zeeburg, waar relatief veel werklozen wonen.

Ook in vergelijking met de andere grote steden is Amsterdam een ongezonde omgeving. De verzekerden van het Amsterdamse ziekenfonds ZAO zijn de duurste van Nederland. In 1992 kostte een Amsterdamse verzekerde ruim 2.500 gulden, in Rotterdam ruim 2.300, in Den Haag en Utrecht nog minder. De gemiddelde kostprijs voor Nederlandse ziekenfondsverzekerden ligt op zo'n 1.600 gulden per jaar, aldus directeur drs. E. van der Veer van ZAO, die het rapport vanochtend in ontvangst nam.