Gewaagd en verboden

High Risk 2. Serpent's Tail, 369 blz.ƒ33,55

Dankzij de preutsheid bestaat er in Amerika nog volop censuur. Zoals bekend levert het in- en uitvoeren van boeken of tijdschriften met een strekking die door ijverige douaneambtenaren als pornografisch kan worden beschouwd soms onoverkomelijke problemen op. Ook de grootste subsidieverstrekker, de National Endowment for the Arts, let bij de verdeling scherp op eventuele zedenkwetsende kwaliteiten van kunstwerken. Felle protesten tegen deze beschermende maatregelen van de overheid waren drie jaar geleden opeens overal hoorbaar, toen de foto's van Robert Mapplethorpe niet door de beugel van de Amerikaanse censuur konden. Sindsdien is 'Mapplethorpe' bijna een eponiem voor censuur geworden - het 'Mapplethorpe-gedoe' van de staat is ondertussen nog niks verminderd. Dus kruipt het bloed waar het niet gaan mag. Amy Scholder en Ira Silverberg, activisten bij onder andere OutWrite en de Words Project for AIDS publiceerden in 1991 een anthologie van verboden literair werk, High Risk. In vijfentwintig verhalen werden de grenzen van de welvoeglijkheid dapper, doelbewust en ruimschoots overschreden. Masochisme, zelfbevrediging, prostitutie, homoseksualiteit, bondage, incest, drugs - volgens de samenstellers 'provocerend, grappig, oneerbiedig, weird, en, altijd, literair' geschreven.

Deel twee van High Risk is nu verschenen. Tweeëntwintig verhalen, en gedichten over AIDS en sterfelijkheid, stedelijk geweld, seks voor geld, seks voor drugs, seks uit wraak, seks om de seks, zelfmoord, en sensatie. De samenstellers ontdekten dit keer een opmerkelijke aandacht - naast die voor seks - voor de dood, morbide of elegisch.

Darryl Pinckney presteert het om in één verhaal tal van perversiteiten te combineren: een transseksuele Portoricaan verdient geld voor dope met hoereren, leeft tussen Nam'veteranen, winos en crackverslaafden in de smerigst en wreedst denkbare omstandigheden. 'Less is more', denk je onwillekeurig. Wat subtieler is Kate Pullingers literaire verwerking van incest tussen vader en dochter. Ook Neil Bartlett, van de roman Ready to Catch Him Should He Fall, is vertrouwd met een fijnzinniger aanpak dan die van Pinckney, die waarschijnlijk voor de meesten van ons het doel voorbijschiet. Bartletts beide bijdragen zijn elegische AIDS-verhalen.

Het grootste risico van High Risk schuilt in de verveling die onverbiddelijk toeslaat bij een overdaad aan seks en geweld. Stewart Home speelt daar met Frenzy of the Flesh handig op in. Hij laat een serie onvoorstelbare perversiteiten niet culmineren in rottend vlees dat tijdens een homoseksuele verkrachtings- en voyeursscène in de mond van het met een mes bewerkte slachtoffer gestopt wordt, maar in het feit dat de voyeur een vieze roker is.