Zes spoorwegstakingen in de afgelopen tien jaar

DEN HAAG, 13 JUNI. De Nederlandse Spoorwegen zijn de afgelopen tien jaar zes keer door stakingen getroffen. Van de ongeveer 27.000 werknemers van de NS is zo'n zestig procent bij een vakbond aangesloten. Een overzicht:

1985 Een actie van machinisten en conducteurs legt het treinverkeer rond Amsterdam een ochtend plat. Machinisten en conducteurs zijn het niet eens met een nieuwe opzet van de dienstroosters, die hen dwingt vaker op vaste lijnen te rijden.

1986 Onder leiding van de Vervoersbond FNV wordt gestaakt tegen verslechterde werkomstandigheden. Vooral de Randstad wordt getroffen. De files zijn vier keer langer dan normaal. De staking duurt twee dagen, daarna winnen de NS een tegen de FNV aangespannen kort geding. Volgens de rechter heeft de bond niet lang genoeg onderhandeld.

1990 Deze keer is het de spoorwegvakbond FSV die een staking uitroept. De FSV wil meer loon dan de NS in de CAO-onderhandelingen bieden. De staking duurt één dag. In het hele land rijdt niet meer dan zo'n twintig procent van alle treinen. De FSV ondertekent de CAO niet.

1991 Naar aanleiding van het doodsteken van een conducteur door een zwartrijder in Harlingen wordt één dag gestaakt. Vooral in de Randstad is nauwelijks treinverkeer. De drie vakbonden gaan akkoord met de extra veiligheidsmaatregelen die de NS voorstellen, maar hebben hun achterban niet in de hand. Uiteindelijk zijn de NS bereid 400 extra conducteurs aan te nemen, in plaats van de voorgestelde 250. Dat voorkomt verdere acties. Halverwege het jaar ontregelt een wilde staking in Rotterdam het treinverkeer rond die stad gedurende twee dagen. Aanleiding vormen de dienstroosters en de werkomstandigheden.

1992 Een staking tegen flexibilisering van de werktijden duurt twee dagen. In het hele land is geen treinverkeer mogelijk. In een spoedoverleg met de NS gaan de spoorwegvakbond FSV en de Vervoersbond CNV akkoord met een aangepast CAO-voorstel. De FNV loopt weg en besluit dat het geen zin heeft als enige nieuwe acties af te kondigen.

1994 Een 'wilde' staking legde vorige week woensdag het treinverkeer in de Randstad vrijwel geheel plat. De actie richt zich tegen de zogenoemde overcompleetverklaring van 110 machinisten en 360 conducteurs.