'Tempo privatisering te hoog'; FNV-bestuurder Korteweg over stakingen bij NS

UTRECHT, 13 JUNI. Een puist die na twee jaar groeien tot uitbarsting is gekomen. Daarmee kan de treinstaking van vandaag volgens bestuurder G.W. Korteweg van de Vervoersbond FNV het beste worden vergeleken.

Het is niet alleen de zogenoemde overcompleetverklaring van 110 machinisten en 360 conducteurs die de NS'ers hoog zit, zegt Korteweg. “De hele verzelfstandiging van NS van overheidsbedrijf tot particuliere onderneming ligt de mensen zwaar op de maag. Die operatie is hen opgedrongen door de overheid. De nieuwe topman Den Besten heeft die opdracht met enthousiasme aanvaard, maar nu het in praktijk wordt gebracht, ervaren veel NS'ers dat het meestal neerkomt op verslechtering van hun arbeidsvoorwaarden. Dat roept veel weerstanden op. Het tempo ligt te hoog.”

Vorig jaar kwamen NS en bonden overeen dat in vijf jaar tijd ongeveer 4.800 van de 28.000 banen zouden worden geschrapt. Partijen zouden zich inspannen om te voorkomen dat gedwongen ontslagen zouden vallen. “Die afspraak levert in toenemende mate problemen op. Er zijn al 300 tot 400 mensen voor wie de NS geen werk meer heeft. Als daar nog eens 470 machinisten en conducteurs bijkomen, raakt de hele interne arbeidsvoorziening verstopt.”

Korteweg zegt er de afgelopen week “alles aan gedaan” te hebben te voorkomen dat het treinverkeer vandaag zou worden stilgelegd. Tevergeefs. “Na de wilde staking van woensdag kwamen we in gesprek met de NS-directie. Dat liep moeizaam. Op een gegeven moment stapten FSV en Vervoersbond CNV op. Wij praatten door, maar werden door FSV en CNV afgeslacht, beschuldigd van koehandel en dat soort zaken. Oppositie-voeren is hartstikke makkelijk, maar het leidde er wel toe dat het beetje krediet dat wij nog bij onze mensen hadden gauw was verdwenen.”

De onderhandelaar van de Vervoersbond FNV vindt niet dat zijn bond zich heeft laten opjutten door de iets kleinere, categorale spoorwegvakbond FSV en de veel kleinere CNV-bond. Wel zegt hij dat de onenigheid tussen de bonden mede heeft bijgedragen tot de escalatie van het conflict. “Er is een dusdanige concurrentieslag tussen de bonden gaande dat de arbeidsverhoudingen bij NS onnodig worden verhard. Op den duur is dat fnuikend, zowel voor het personeel als voor de NS.”

Toen ultimata niets uithaalden, werd staken onvermijdelijk, zegt Korteweg. “De geest was uit de fles. Voor het ontwikkelen van publiekvriendelijker acties ontbrak de tijd.”

Een groot deel van het afgelopen weekeinde is de FNV'er in de weer geweest de bonden voor de staking van vandaag op een lijn te krijgen. “De actievoerders willen dat de bonden samen optrekken. Dan kun je het niet maken door als onderhandelaars met verschillende eisen te werken.”

Het resultaat was dat de NS-directie vanmorgen een gemeenschappelijk brief van de bonden kreeg met enigszins afgezwakte eisen en met het verzoek het overleg te heropenen. “Het moet mogelijk zijn de pijn te verzachten via allerlei vormen van arbeidstijdverkorting. NS zullen op dat punt ruimte moeten bieden”, aldus Korteweg.