Regeringsplan weggestemd; Zwitsers zijn tegen deelname aan VN-vredesmacht

GENÈVE, 13 JUNI. De Zwitserse kiezers hebben gisteren met 57 tegen 43 procent van de stemmen onverwachts een voorstel van de regering afgewezen om een 600 man sterk bataljon blauwhelmen ter beschikking te stellen van de Verenigde Naties en de Conferentie over Veiligheid en Samenwerking in Europa (CVSE).

Het wetsontwerp kreeg alleen de steun van de meerderheid van de bevolking in de Franstalige kantons Vaud, Genève, Neuchâtel en Jura. Voorafgaand aan het referendum hadden opiniepeilingen nog een meerderheid voor de voorstanders van het Zwitserse vredesbataljon voorspeld.

Ook twee andere regeringsvoorstellen sneuvelden bij het referendum. Bern wilde een vereenvoudigde naturalisatie van buitenlandse jongeren die in Zwitserland zijn opgegroeid. Het wilde ook een federaal cultuursubsidiebeleid, een zaak die nu nog in handen is van de kantons. Weliswaar steunde ruim de helft van de kiezers deze twee voorstellen, maar ze behaalden niet de vereiste meerderheid van de 26 kantons.

Na het drievoudige 'nee' tegen de voorstellen van regering en parlement vinden woordvoerders van de conservatieve oppositie dat de tijd nu rijp is om de vertrouwenskwestie te stellen. Ook in de rechtse pers klonken vanmorgen dergelijke geluiden. “De regering heeft het vertrouwen van de bevolking verloren. Al te lang willen de regering en de regeringspartijen niet meer weten wat de Zwitsers werkelijk bezighoudt: de explosieve toename van de criminaliteit en de ononderbroken toestroom van vreemdelingen,” aldus een redactioneel commentaar van de boulevardkrant Blick.

Minister van defensie Kaspar Villiger toonde zich teleurgesteld over de uitslag, maar zei de wil van de kiezers te respecteren. Volgens de bewindsman moet de uitkomst van het referendum niet worden begrepen als een afwijzing van de Zwitserse bijdrage aan de internationale gemeenschap.

In diplomatieke kringen is er echter op gewezen dat het werk van minister van buitenlandse zaken Flavio Cotti er niet gemakkelijker op is geworden. Behalve het 'nee' tegen de blauwhelmen hebben de Zwitsers ook de aansluiting bij de Europese economische ruimte (1992) en het lidmaatschap van de VN (1986) van de hand gewezen. De eerstkomende nieuwe test voor het vertrouwen van de kiezers in de autoriteiten in Bern zal later dit jaar plaatshebben, wanneer de ratificatie van de GATT-akkoorden aan de orde komt.