Honderdvijfentwintig films in negentig minuten

Vision of Light, Ned.3, 20.23-22.00u.

Op een cruciale plaats in het Londense Museum of the Moving Image, namelijk boven de ingang van de bioscoopzaal, wordt permanent Precious Images vertoond, een verbijsterende compilatie van scènes uit ruim driehonderd klassieke films in zeven minuten. Ik kan daar eindeloos naar blijven kijken, willoos overgeleverd door herinneringen, namen, associaties en pure bewondering. Het filmpje werd vervaardigd in opdracht van de Academy of Motion Picture Arts and Sciences, in de trant van de bekende thematische visuele compilaties op de avond van de Oscaruitreiking.

Visions of Light, vanavond uitgezonden door de VPRO, telt in negentig minuten scènes uit ongeveer 125 films, en heeft dus een relatief laag tempo. De produktie van het American Film Institute en de Japanse HDTV-firma NHK heeft dan ook een ander doel dan ons alleen maar te imponeren. De samenstellers, interviewer (en 'Variety'-criticus) Todd McCarthy, producent Stuart Samuels en 'editor' Arnold Glassman, beogen werkelijk informatie over te brengen, door gesprekken met een kleine dertig cameralieden over hun werk en dat van illustere collega's en voorgangers. Visions of Light moet kennelijk opgevat worden als een compendium van de geschiedenis van cameravoering en belichting in film (in het Engels effectief aangeduid als 'cinematography'). En dat is in het bestek van 'slechts' anderhalf uur een hopeloze onderneming.

Wel is het bijzonder aardig om zo veel beroemde scènes uit klassieke films - ieders favorieten komen er in voor - achter elkaar te zien, maar de magie werkt op een televisiescherm toch minder dan in projectie. Het deskundige commentaar van de mannen (en een doodenkele vrouw) die die beelden maakten smaakt naar meer dan de pakweg dertig seconden, waarin Vittorio Storaro bij voorbeeld het kleurgebruik in The Last Emperor uitlegt (geel voor individualisme, groen voor kennis, rood voor geboorte en dood), wijlen Nestor Almendros de stelling verdedigt dat in elk land de beste DP's (Directors of Photography) elders geboren zijn, Bill Butler verklapt dat Jaws uit de hand gedraaid werd of allen in koor de lof zingen van Gregg Tolands 'deep focus'-werk aan Citizen Kane.

Belangrijke onderwerpen, zoals de invloed van het Duitse expressionisme op de 'film noir', het verschil in het effect van kleur of zwart-wit en de negatieve invloed op de filmverbeelding van de snelle invoering van de geluidsfilm worden even snel en oppervlakkig aangestipt.

Het verzamelde materiaal zou geschikt zijn voor een serie van minstens zes uur, waarin een begin gemaakt had kunnen worden met de visuele geschiedschrijving van een uiterst essentieel thema. Nu blijft het resultaat inferieur aan dat van de minder pretentieuze Oscarfilmpjes, ook al mag natuurlijk geen enkele cinefiel zich deze kans laten ontgaan op een bloemlezing uit het beste van de filmhistorie.

Een vraag dringt zich op: is het toeval dat het muzikale hoofdthema, ontleend aan Saint-Saëns' 'Carnaval des animaux', precies hetzelfde is als het filmfestival van Cannes sinds enkele jaren ten gehore brengt voorafgaand aan elke voorstelling in het hoofdprogramma?