De maag blijft boven in Ronde van Texel

TEXEL, 13 JUNI. Zaterdagochtend kwart over negen. Minder dan een uur voor vertrek. Het geklapper van de zeilen maakt het spreken moeilijk. De digitale windmeter geeft 12 meter per seconde uit noordwestelijke richting aan. Op het water bij strandpaal 17 zijn een paar catamarans te zien. Eén van de deelnemers zit nog op de rand van zijn boot. Hij tuurt naar de brullende branding waar collega's al hun spierkracht en stuurmanskunst aanwenden om naar rustiger water te sturen. Een flinke haal aan zijn sigaret verraadt hevige twijfel.

“Ik weet het nog niet”, mompelt hij. “Ik wil wel varen maar het moet ook kunnen. Ik ga mijn materiaal er niet aan wagen en de fokkenist, mijn vriendin, moet het aandurven”. Blijvend uitstel is niet mogelijk. Wanneer valt zijn beslissing? Hij blikt opnieuw in de verte. “Ik weet het niet.”

De zeiler was niet de enige die slechts na lang aarzelen besloot te starten in de zeventiende editie van de ruim 100 kilometer lange Ronde om Texel. Hij ging, maar meer dan 200 van de 629 boten bleven op het strand liggen. Tientallen andere zeilers keerden vlak na de start terug. Geschrokken van de drie meter hoge golven. Sommige bereikten zelfs de startstreep niet omdat de branding al een te lastig obstakel bleek.

De gebroeders Harpe uit Dronten waren na een bijna succesvolle poging al in een 'hoera-stemming'. Maar het ging toch nog mis. “Er kwam een enorme golf van achteren en ik werd meters de lucht ingeschoten. Ik dobberde nog in het water toen de punt van een andere boot me raakte”. De ongelukkige fokkenist wees met een van pijn vertrokken gezicht naar zijn zij. “Dat zijn wel een paar gekneusde ribben vrees ik.” Voor hij naar de EHBO-post liep, erkende Harpe: “We trainen regelmatig op het Veluwemeer maar het rondje Texel is toch wel even wat anders. Ik geef het eerlijk toe. We hebben er te licht over gedacht.”

Bij de laatste briefing om acht uur had de wedstrijdleider nog sterk op het gemoed van de deelnemers ingepraat. Iedereen die maar even twijfelde werd voor eigen en andermans veiligheid geadviseerd op het strand te blijven. Niet iedereen nam die aanbeveling ter harte. Herman Boks, één van de ruim 400 vrijwilligers en 'chef transport' zag de doldrieste pogingen hoofdschuddend aan. “Sommigen zijn vreselijk onervaren maar om geen nederlaag te lijden voor hun vrienden gaan ze toch het water op. Belachelijk. Dit rondje is een race voor cracks.” Boks kreeg gelijk. Zijn medewerkers en hun 15 tractoren konden spoedig aan de slag om de soms zwaar beschadigde catamarans van het strand te slepen.

De importeur van een aantal bekende merken was aanwezig om met een serviceteam kleine reparaties te verrichten. Hij wist waar het de mindere goden aan schort. “Je ziet het al misgaan wanneer ze uitvaren. Veel te voorzichtig. Je moet meteen de schoot aantrekken anders heb je te weinig vaart en dan heeft zo'n bootje in de branding maar weinig kans om overeind te blijven.” Een uur later was er opnieuw tumult op het strand. Vloekend duwen Harold de Vries en Michel Harends, eigenaar van de Texelse Zeilschool, hun Hobycat op het droge. Na het startsignaal lagen ze ondanks de enorme drukte in kansrijke positie. Tot bij het kruisen een andere boot in hun vaarwater geraakte. “We hadden ons zeil over bakboord dus ik roep nog: bakboord, bakboord maar die lui varen gewoon door. Ik heb hun nummer onthouden. Als ik ze tegenkom draai ik ze de nek om”, grauwde De Vries.

Joke de Boer, lid van de organisatie, voelde met hem mee: “Dat is het rottige. Toerzeilers weten soms niet eens het verschil tussen bak- en stuurboord”. Desondanks meende ze dat de kwaliteit van de zeilers sinds een paar jaar sterk is verbeterd. Ooit, in 1978, organiseerde de Texelse Zeilvereniging voor een handjevol deelnemers het eerste rondje. In korte tijd groeide de wedstrijd uit tot 'the biggest catrace in the world'. Met enkele jaren geleden zelfs zo'n 700 boten uit alle uithoeken van de wereld. “De animo voor veel wedstrijden neemt af. Ze kosten waarschijnlijk te veel tijd en geld maar bij het rondje Texel blijft het aantal deelnemers vrij stabiel. Met goede zeilers, want het is inmiddels wel bekend dat varen op zee veel ervaring vereist.”

Peter Boog en Herbert Derksen hadden die ervaring. De winnaars van de race - wegens een relatief onhandige handicap niet van het eindklassement - spraken van een gemakkelijke race. “Het was even wennen aan de hoge golven maar het was heerlijk weer”, was hun laconieke commentaar nadat ze bijna drie uur op een kolkende zee hebben gevaren. “We zeilden voor het eerst samen maar afzonderlijk varen we al ons hele leven lang.” Veel later arriveerden de Texelse deelnemers Tessa de Graaff en Hans Zuidema. Hoewel bekend met de omstandigheden waren ze minder enthousiast. “We hebben even geprobeerd om met zijn tweeën in de trapeze te hangen maar als je uit zo'n enorme golf dondert krijg je hetzelfde gevoel als in een lift”, klaagde De Graaff. “Je maag blijft boven. Toen zijn we maar op veilig gegaan. Gewoon aan boord. Dat was al moeilijk genoeg op deze zee.”