Bundeling hervormingsgezinde krachten; Ruslands Keuze wordt partij, Gajdar voorzitter

MOSKOU, 13 JUNI. De hervormingsbeweging Ruslands Keuze heeft zich gisteren omgevormd tot een politieke partij onder voorzitterschap van oud-premier Jegor Gajdar. De partij, die zich Ruslands Democratische Keuze noemt, wil zich inzetten voor het hervormingsbeleid van president Jeltsin en alle krachten die Jeltsin steunen, bundelen.

Gajdar waarschuwde op het oprichtingscongres de regering dat Rusland door gebrek aan vastbeslotenheid op het gebied van de economische hervormingen tot een “kolonie van het Westen” dreigt te worden. “Als de regering haar besluiteloze compromisbeleid voortzet wordt Rusland binnen vijf jaar een kolonie, hoe luid men ook schreeuwt over een 'Groot-Rusland',” aldus Gajdar.

Gajdar was begin 1992 de drijvende kracht achter een radicaal hervormingsprogramma, dat spaak liep op het verzet binnen het toenmalige parlement. Hij stapte vorig jaar op als vice-premier en beschuldigde de regering onder leiding van premier Viktor Tsjernomyrdin van pogingen een rem te zetten op de hervormingen. Zijn eigen beweging, Ruslands Keuze, leed in december bij de parlementsverkiezingen een vernietigende nederlaag. Gajdar heeft zijn kritiek op Tsjernomyrdin grotendeels ingetrokken, maar hij blijft bij zijn verwijt dat de regering te weinig doet om de hervormingen in de praktijk te brengen.

Gajdar presenteerde zijn nieuwe partij als “een garantie voor hervormingen”. “Alles wat we nodig hebben is een stabiele munt, orde, een open economie en bescheiden militaire uitgaven. Rusland mist sommige van de cruciale voorwaarden die nodig zijn voor de ontwikkeling van een markteconomie: een lange traditie van respect voor privébezit en het vermogen om de orde te handhaven zonder vrijheden aan te tasten”, aldus Gajdar.

President Jeltsin was niet aanwezig op het oprichtingscongres van Ruslands Democratische Keuze en stuurde ook geen groetboodschap. Het congres werd echter wel bijgewoond door enkele van zijn medewerkers, zoals zijn topadviseur Sergej Filatov en zijn woordvoerder Vjatsjeslav Kostikov. Deze laatste prees Gajdars partij als “de partij die de Russen te eten zal geven en hen gelukkig zal maken”.

Op dezelfde dag waarop Gajdars volgelingen een nieuwe partij stichtten, riepen enkele prominente leiders aan het andere eind van het politieke spectrum eveneens op tot een bundeling van krachten. Zij bepleitten de vorming van een “nationaal-communistische partij” die de oppositie tegen Jeltsin zou moeten gaan leiden; de huidige oppositie zou te gematigd zijn. Een van de drijvende krachten achter deze nieuwe partij is de extremistische schrijver Edoeard Limonov, de voorzitter van de Nationale Bolsjewistische Partij.

Op een bijeenkomst in Moskou namen de voorstanders van een nieuwe communistische partij een verklaring aan waarin de “niet-Russische pseudo-democratie” werd veroordeeld, werd gepleit voor een “sociale, nationale, Russische revolutie” en waarin de leiders van de huidige oppositie - ex-vice-president Aleksandr Roetskoj, de communistenleider Gennadi Zjoeganov en de ultra-nationalist Vladimir Zjirinovski - werd verweten dat ze “de essentiële principes van de strijd tegen de macht hebben verraden”. (AFP, Reuter, AP)