Boetedoening van Di Lasso maakt indruk

Concert: Nederlands Kamerkoor en Huelgas Ensemble o.l.v. Paul van Nevel. Gehoord: 11/6 Oude Kerk Amsterdam.

'Om de straf te ontlopen moet men altijd rechtuit gaan' schreef Orlando di Lasso in 1578 vanuit München aan zijn broodheer hertog Wilhelm van Beieren. Aan het eind van zijn leven schijnt Lasso zich te hebben gepijnigd met zelfverwijten, en met het oog op de straf in het hiernamaals voor vermeende zonden ging hij zeldzaam rechtuit: hij schreef zijn Lagrime di San Pietro, een cyclus van twintig geestelijke madrigalen waarin hij zijn spijt uitte via de wroeging van Petrus. Driemaal had Petrus Christus verraden, en in het voorlaatste madrigaal concludeert hij bij monde van de dichter Luigi Tansillo, dat hij 'uit angst voor de dood het leven verloochende.'

Het Nederlands Kamerkoor en de instrumentalisten van het Huelgas Ensemble gaven onder leiding van Paul van Nevel zaterdag in de Oude Kerk in Amsterdam een indrukwekkende uitvoering van dit precies vierhonderd jaar oude werk. Gekozen was voor een gemengd vocale en instrumentale uitvoering om een grotere variatie in klank te krijgen. Want evenals de componist zetten de musici alles op alles om de expressieve tekst van Tansillo, door tijdgenoot Torquato Tasso even hoog geacht als Petrarca, om te zetten in muzikale uitdrukkingskracht. Aangezien Lasso een bloedhekel had aan overmatig gebruik van dissonanten en chromatiek, krijgt bij de uitvoering van zijn werk de klankkleur en de frasering extra gewicht ter ondersteuning van de uiterst verfijnde compositietechnieken.

Een grote rijkdom aan klankkleuren ontstond door het afwisselend gebruik van mannen- en vrouwenstemmen, trombones en blokfluiten, dulciaan en een virginaal. Van Nevel laste op drie plekken een instrumentaal voorspel in, de letterlijke notentekst van het volgende madrigaal, zodat het ruim een uur durende werk een zinvolle indeling kreeg.

Ieder detail was doordacht en er werd verfijnd gemusiceerd met de liefelijke 'dolcezza' waar Lassus' eigen koor in München door tijdgenoten om werd bewonderd. Een deel van al dit schoons ging verloren in de waterige akoestiek van de Oude Kerk waardoor de uitgekiende pasteltinten in elkaar overvloeiden. Een herhaling op een drogere, minder authentieke en sfeervolle lokatie, zou wellicht de muzikale receptie ten goede komen.