Rijnkampen

Als reactie op een boekbespreking van Von der Dunk in NRC Handelsblad van 16 april verschenen twee ingezonden brieven onder de titel 'Rijnkampen' in deze krant, op 30 april van J. Eskes en op 7 mei van J.J.G. Koopmans.

Aan hetzelfde onderwerp werd eerder, in uw krant van 7 februari 1991, ruim aandacht besteed door redacteur Peter Schumacher. Dit was een (forse) samenvatting van het boek 'Other Losses' van de Canadees James Bacque en niet heet van de naald, want bijvoorbeeld Time Magazine van 2 oktober 1989 wijdde al een hele pagina aan dit boek, tenderend naar grote twijfel over het waarheidsgehalte, uitgesproken door onder anderen drie hooggeleerde historici (een Canadees, een Amerikaan en een Duitser). Zij opperden ook wetenschappelijke bezwaren tegen de werkwijze van Bacque, die eerder nooit anders dan romans had geschreven en dus wel bedreven was in verzinsels.

Wellicht kan deze omstreden kwestie nog nauwkeuriger belicht worden door het volgende kwantitatieve overzicht, vermeld op pagina 338 en 339 van de Atlas zur Deutschen Zeitgeschichte 1918-1968 van de hand van W. Hilgemann, in 1984 uitgegeven door de zeer bonafide Piper Verlag (ISBN 3 492 006280).

In dit staatje staat het aantal Duitse krijgsgevangenen bij de capitulatie op 8 mei 1945 vermeld (kolom 2), voorts het aantal overledenen onder hen in absolute getallen (kolom 3) en in percentages (kolom 4), en per soeverein gezag over die gevangenen (kolom 1):

1 2 3 4

USA 3.097.000 5.028 0,16

Groot-Brittannië 3.635.000 1.254 0,03

Frankrijk 937.000 21.886 2,34

Nederland 7.000 ?

België 64.000 ?

Luxemburg 5.000 ?

subtot. 'West' 7.745.000 ≥28.168

USSR 3.060.000 1.094.250 35,76

Polen 70.000 7.400 10,57

Tsjechoslowakije 25.000 ca 1.200 4,80

Joegoslavië 194.000 ca 80.000 41,24

subtot. ''Oost'' 3.349.000 ≥1.182.850

TOTAAL 11.094.000 ≥1.211.018

Volgens Bacque zouden alleen al in het jaar 1945 in de Amerikaanse kampen 793.239 Duitse krijgsgevangenen zijn omgekomen, bijna 160 maal zoveel als het getal in kolom 3 van de tabel en ruim een kwart van het totaal in kolom 2. En dit massale sterven zou hebben plaatsgevonden onder de ogen van ten minste honderden Amerikaanse militairen die toezicht op deze kampen hielden, en die allemaal veertig jaar hierover hebben gezwegen? Toch niet om een Canadese romanschrijver veertig jaar later een primeur te gunnen?