Herman voor het blok

NUTRICIA IS door de knieën gegaan voor de Dierenbescherming, de Stichting Natuur en Milieu alsmede de Alternatieve Konsumentenbond. Uit angst voor een eventuele consumentenboycot tegen haar produkten heeft Nutricia een voorgenomen joint venture met Gene Pharming, het bedrijf dat de transgene stier Herman ontwikkelde, opgeschort.

Dit besluit maakt duidelijk hoe weinig er bekend is over de publieke acceptatie van produkten van de moderne biotechnologie. Produkten van planten, dieren of bacteriën, waar in het laboratorium door de introductie van soortvreemde genen gericht nieuwe eigenschappen aan zijn gegeven, worden probleemloos gebruikt als het om medicijnen gaat. Maar het pakt anders uit als baby's die de moederborst moeten ontberen geconfronteerd worden met reageerbuismonsters.

Nutricia heeft niettemin als eerste voedingsmiddelenbedrijf in Nederland haar nek uitgestoken. Die dreigde echter te worden doorgesneden door drie kritische organisaties die hoofdzakelijk worden geschraagd door overheidssubsidies en niet door miljoenen leden. Toch vond Nutricia het risico van een kopersstaking kennelijk te groot.

HET IS MOEILIJK te beoordelen of bij een kopersstaking angst voor genetische manipulatie de hoofdrol speelt dan wel wantrouwen jegens Gene Pharming, Nutricia en overheid. Het gedrag van Nutricia en Gene Pharming was immers geen schoolvoorbeeld van elegant zakelijk handelen. Kort na het bekendmaken van de beoogde samenwerking eerder dit jaar zei Nutricia een dag lang dat de menselijke eiwitten uit de melk van transgene koeien voor de normale zuigelingenvoeding zouden worden gebruikt. Maar later werd dit als een vergissing afgedaan en zeiden beide bedrijven zich te richten op de produktie van aangepaste ziekenhuisvoeding voor speciale patiëntengroepen. Pas vorige week werd vervolgens bekend dat Nutricia van 1990 tot 1993 heimelijk het ontwikkelingswerk aan de stier Herman had gesubsidieerd. Dat alles heeft het idee versterkt dat het uiteindelijk allemaal om babyvoeding draaide en zal draaien.

De overheid gaat echter ook niet vrijuit. Zij heeft tot nu toe nagelaten duidelijkheid te scheppen en heeft de situatie voor Gene Pharming en Nutricia zo extra gecompliceerd. Want de ministeries subsidiëren zowel de kritische milieu- en consumentenorganisaties als het bedrijf Gene Pharming. Het parlement werd ondertussen met de jaren kritischer, hoewel de Tweede Kamer de 'humanisering van koemelk' aanvankelijk als uitgangspunt accepteerde. De gedachte aan babyvoeding drong zich daarbij op. Het project Herman, warm gesteund door EZ en landbouw, kon daarop politiek alleen worden gered door incidentenbeleid en een doelstelling die wijzigde van 'humanisering van koemelk' via bestrijding van uierontsteking bij koeien tot produktie van medicijnen die niet anders kunnen worden gemaakt.

AAN EEN PRINCIPIËLE discussie over gevaren van produkten van de moderne biotechnologie, over de noodzakelijke informatie aan de consument en over het welzijn van de dieren binnen biotechnlogische produktieprocessen heeft het ondertussen ontbroken. Misschien hebben innoverende bedrijven daar nog wel meer behoefte aan dan aan subsidies.