Installatie Strik decoratief

Tentoonstelling: Rendez-vous provoqué. T/m 4 juli in het Stedelijk Museum De Lakenhal, Oude Singel 28, Leiden. CBK Leiden, Hooglandse Kerkgracht 19-21 en in De Waag, Aalmark 21 Leiden. Wo t/m za 12-17u.

Het aloude kunstenaarsvak is ongeschikt voor de strenge vegetariër. Met de voorbewerking van schilderslinnen begint de ellende al; het doek dient te worden ingesopt met konijnenlijm. Maar ook een eenvoudige houtskooltekening kan zonder vlerk niet naar behoren tot stand komen. Nee, zonder veren en haren gaat het niet; om over eieren, ossegal en schapevet nog maar te zwijgen.

“Je moet een dier in zijn waarde laten, ook na zijn dood.” Met deze mening kwam onlangs de Dierenbescherming van Leiden in het geweer tegen een kunstwerk dat te zien is in Rendez-vous provoqué, een tentoonstelling hedendaagse kunst die georganiseerd is ter gelegenheid van het dertigjarig bestaan van speciale diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Luxemburg.

Deze expositie, waarin werk is opgenomen van de Nederlanders Rob Birza, Gerald van der Kaap, Marc Mulders, Rob Scholte, Berend Strik, Peer Veneman en de Luxemburgers Antoine Prúm, Simone Decker en Bert Theis, werd samengesteld door Wim Beeren en Enrico Lunghi, conservator van het Luxemburgse Museé National d'Histoire et d'Art en was eerder in Luxemburg te zien. Rendez-vous provoqué is nu ingericht op drie verschillende locaties in Leiden.

Niet de vrij traditioneel geschilderde gevilde konijntjes van Marc Mulders moesten, als het aan de Dierenbescherming lag, het veld ruimen, maar een cruciaal onderdeel in de installatie 'Genera Virola' van Berend Strik (1960). Strik - bekend van zijn borduurschilderijen met obscene voorstellingen - heeft in de gewraakte installatie, een soort huiskamerinrichting op verkleinde schaal, een dode en opgezette kater opgenomen. Het zou om Striks eigen overleden huisdier gaan. De kat bungelt ondersteboven aan z'n staart boven een berg van 25 kilo fijngemalen nootmuskaat gestort op een omgedraaide tafel.

De bedoelingen van Striks installatie zijn ondanks de stevige beeldtaal die helderheid doet vermoeden, en de sterke geur van nootmuskaat, die zo aan sperziebonen doet denken, nogal onduidelijk. De onderdelen van de installatie maken samengevoegd een onsamenhangende indruk. Uit een tekst naast zijn werk valt op te maken dat 'Genera Virola' het wereldmonopolie van de handel in nootmuskaat aan de kaak stelt en dat Strik het contact tussen de kunst en de dagelijkse realiteit wil herstellen. Hij is er, gezien het tumult rond de kat, deels in geslaagd al zal geen sterveling zich druk maken over de handel in nootmuskaat. Het museumpubliek ligt niet gauw meer wakker om een kunstwerk, de provocatie is een onderdeel van het amusement geworden. Strik's installatie zou zelfs met recht decoratief genoemd kunnen worden.

De samenstellers van de expositie kozen bekend werk van de Nederlanders, die een soort oranje-team vormen van een generatie dertigers.

Van Scholte hangen nageschilderde Japanse reclameborden op de expositie, en een doek met de Schreeuw van Munch als onderwerp. Zo strak en gaaf als Scholte zijn werk presenteert, zo troebel en slap zijn de schilderijen van Birza. Van hem hangt een serie van tien doeken More of the System, waarin hij blokjes tapijt in een De Stijl-achtige compositie heeft verwerkt. Opvallend is dat er van Nederlandse zijde geen enkele vrouw meedoet; waarom Marlene Dumas niet toegevoegd? Van de Luxemburgers maakt Simone Decker een sterke indruk. De wanden van de ruimte voor Striks installatie-met-de-kat heeft zij bespannen met ouderwets diep rood fluweel. De zachte stof is op veel plaatsen beschadigd; net of de poes van Strik heeft huisgehouden.