Indiëstrijders: nieuwe actie tegen Boomsma

AMSTERDAM, 10 JUNI. De oud-Indiëstrijders die zich gekwetst voelen door de uitlating van schrijver Graa Boomsma, die hun daden vergeleek met die van SS'ers, bereiden protestacties en nieuwe gerechtelijke stappen voor, nadat de auteur gisteren door de Groninger rechtbank is vrijgesproken van smaad.

Dit heeft de advocaat van de oud-militair L. Buma, die de klacht had ingediend, mr. J. van Zaaijen, vanmorgen laten weten. Zijn cliënt laat het er niet bij laat zitten: “nu begint het eigenlijk pas”, aldus Van Zaaijen. Hij is gisteren door vele 'hoofdmannen' van de veteranen gebeld en zal de komende dagen met hen nieuwe acties voorbereiden. De redenering van de rechtbank noemt hij 'volmaakte onzin'. Van Zaaijen: “We moeten iets voor die duizenden veteranen gaan doen.”

Het Openbaar Ministerie in Groningen kan nog niet zeggen of er hoger beroep zal worden aangetekend tegen de vrijspraak van de schrijver Graa Boomsma en de journalist Eddy Schaafsma. Zowel de eerste, de tweede als de derde persofficier waren gisteren en vanmorgen voor commentaar onbereikbaar.

Boomsma en Schaafsma stonden twee weken geleden voor de Groningse rechtbank terecht omdat zij in een krante-interview in Het Nieuwsblad van het Noorden de oud-militair Lodewijk Buma zouden hebben beledigd. De daden van Nederlandse militairen tijdens de politionele acties in Nederlands-Indië werden in dat interview vergeleken met wat de SS'ers in de Tweede Wereldoorlog hadden gedaan.

Boomsma werd gisteren van de aanklacht vrijgesproken omdat de rechtbank in zijn uitlatingen geen belediging van bepaalde personen kon zien. De schrijver had noch concrete gedragingen genoemd, noch concrete personen. Met uitzondering van enkele met name in de wet genoemde groepen kent ons strafrecht, aldus de rechtbank, geen belediging van groepen. Het vonnis verwees ook nog naar de context waarin de uitlatingen waren gedaan. Ze maakten onderdeel uit van een uitgebreid interview over een roman van Boomsma waarin op de politionele acties in Nederlands-Indië werd ingegaan. De omstreden opmerkingen stonden daarom niet op zichzelf. Ze hadden 'een functie in de context van het interview en het boek'.

De journalist Eddy Schaafsma werd vrijgesproken omdat zijn interview met Boomsma een zaak betrof 'van openbaar belang'. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens heeft bepaald dat de pers binnen een democratische samenleving tot taak heeft informatie en ideeën over politieke kwesties te verspreiden, ongeacht of deze kwetsend, schokkend dan wel verontrustend zijn. Het is daarbij niet nodig, aldus de rechtbank, om telkens afstand te nemen van alles wat iemand in een interview zegt.

De officier van justitie had twee weken geleden een voorwaardelijke geldstraf van vijfhonderd gulden tegen de beide verdachten geëist. Het Groningse Openbaar Ministerie had toen laten weten bij een eventuele vrijspraak in hoger beroep te zullen gaan. Volgens waarnemend persofficier mr. De Valk was de zaak Boomsma zo belangrijk dat het Hof in Leeuwarden zich er over zou moeten uitspreken. Het Hof in Leeuwarden had dit voorjaar aan het Openbaar Ministerie opdracht gegeven tot vervolging van Boomsma over te gaan.