CDA krijgt de meeste stemmen; Europees parlement trekt weinig kiezers

De opkomst bij de Europese verkiezingen is in Nederland nog nooit zo laag geweest als gisteren. De 35 procent opkomst (op basis van de prognose) is een dieptepunt sinds de eerste rechtstreekse verkiezingen van het Europees Parlement in 1979. Nooit eerder gingen bij Nederlandse verkiezingen zo weinig stemgerechtigden naar de stembus.

Hoewel pas maandag de officiële uitslag bekend wordt, zeggen de prognoses dat het CDA de meeste stemmen heeft gehaald. Met 31 procent van het totaal aantal stemmen behouden de christen-democraten de tien zetels in het Europees Parlement die ze al hadden. Bovendien betekent het percentage stemmen een herstel ten opzichte van de verkiezingen van 3 mei.

Ook de PvdA-afvaardiging blijft met acht zetels even groot. VVD en D66 groeien: de VVD van drie naar zes zetels, D66 van één naar vier. Het stemmenpercentage van de VVD (17,4 procent) en D66 (11,8 procent) blijft echter iets achter bij de verkiezingen van 3 mei.

Bij de nieuwe zetelverdeling moet wel in aanmerking worden genomen dat het aantal Nederlandse Europarlementariërs is verhoogd van 25 naar 31.

De politieke reacties concentreren zich op de lage opkomst. Bij de vorige Europese verkiezingen in 1989 was de opkomst nog 47 procent van de kiezers. Staatssecretaris P. Dankert (Europese zaken), tweede op de Europese lijst van de PvdA, zegt dat als de neerwaartse trend in de opkomstcijfers zich de komende tien jaar voortzet, het “is afgelopen” met het Europees Parlement.

Waarnemend partijvoorzitter van het CDA, T. Lodders-Elfferich, ziet in het lichte herstel van haar partij ten opzichte van de Tweede Kamerverkiezingen een afwijzing van de onderhandelingen over de paarse coalitie. PvdA-voorzitter Rottenberg ziet echter geen verband en zei dat het CDA meer dan andere partijen van de lage opkomst heeft weten te profiteren. Ook VVD-leider Bolkestein ontkent elk verband met de huidige formatiebesprekingen.

Bij PvdA, D66 en VVD wordt verwezen naar opiniepeilingen van het Bureau Interview. Die wijzen juist op verder verlies van het CDA als er opnieuw Tweede-Kamerverkiezingen zouden worden gehouden. De drie 'paarse' partijen zouden samen vier zetels meer halen dan op 3 mei het geval was.