Allen Ruppersberg

Galerie De Expeditie, Leliegracht 47 Amsterdam. T/m 2 juli. Di t/m za 13-18u. Prijzen 2650 tot 30.000 gulden.

Op de manifestatie Sonsbeek '93 in Arnhem exposeerde de Amerikaan Allen Ruppersberg (Ohio, 1944) zijn bijdrage in een schaftkeet op de begraafplaats Moscowa. Achter de ramen waren stapels boeken te zien die omstreeks de Tweede Wereldoorlog populair waren in Engeland, Nederland, Polen en Duitsland. Dat zijn de vier landen die in 1945 betrokken waren bij de Slag om Arnhem. Het was jammer dat je de keet niet binnenkon om te bladeren in de stapels. In de Amsterdamse galerie De Expeditie blijkt nu dat de meeste boeken dummies zijn: achter de mooie ouderwetse (maar onlangs herdrukte) kaften gaan lege bladzijden schuil. Eén boek uit de installatie Siste viator (Stop reiziger) is wel een volledig facsimile, dat Ruppersberg in vijftigvoud liet herdrukken. Voorin zijn de (bijbehorende) ex librissen gereproduceerd, met daarop namen van in Arnhem gesneuvelde soldaten. In de stapel Nederlandse lectuur bevinden zich destijds veelgelezen titels als De verlatene van Carry van Bruggen en Een spel der natuur van Arthur van Schendel.

In Amsterdam zijn ook vroegere boekprojecten uitgestald, bijvoorbeeld Remainders (1992) waarin filmfan Ruppersberg titels van tussen 1930 en 1980 gemaakte documentaires verzamelde die hij op de rug van een kaft liet drukken, terwijl op de cover een zelfverzonnen titel is te lezen. Zo wordt de documentaire Atomic Radiation voorzien van de boektitel Never never land met een romantisch landschap dat dreigend wordt omdat er geen mens in te bekennnen is. Wie de dikke pillen doorbladert, krijgt stills uit de diverse films te zien in een mix waarin Ruppersberg een eigen, gefragmenteerd verhaal vertelt.

Bij deze 'neo-conceptueel' is kennis van de ontstaansgeschiedenis van het werk onontbeerlijk voor het begrijpen van wat je ziet, al kan een argeloze bezoeker gewoon aan het bladeren slaan alsof hij in een modern antiquariaat staat. 'Browsing permitted' staat er immers op een bordje bovenop de stapels.