Vaders en verwekkers

Het aantal anonieme donoren loopt terug, waardoor spermabanken niet meer voldoene sperma leveren aan ziekenhuizen voor de afdelingen van kunstmatige inseminatie met donorzaad (KID).

De verklaring voor de daling is het wetsvoorstel dat kinderen het recht geeft de identiteit van hun biologische vader te weten. Een van de gevolgen hiervan is dat ziekenhuizen strenger gaan selecteren welke vrouw wel en welke vrouw niet in aanmerking komt voor inseminatie. Dit zal niet alleen leiden tot discriminatie van bepaalde leefvormen en vormen van ouderschap buiten het heteroseksuele kader, maar ook tot een toename van zelfinseminatie (ZI). Hierbij vindt inseminatie in eigen kring plaats en controleren vrouwen zelf de handeling.

In NRC Handelsblad van 6 juni staat dat in het huidige wetsvoorstel het kind op 16-jarige leeftijd het recht krijgt te weten wie zijn vader is. Impliciet veronderstelt men dat de donor ook vader is. Dit is echter niet altijd het geval, bijvoorbeeld niet bij gehuwde paren die gebruik maken van KID. Hierbij is de echtgenoot van de moeder de sociale en de juridische vader, ook al staat hij niet in een genetische relatie tot het kind. Het is van belang onvergelijkbare situaties niet met elkaar te verwarren. Er is sprake van een donor als kinderen via KID of ZI verwekt zijn; een verwekker als er alleen sprake is van een gewenste of niet-gewenste seksuele relatie tussen vrouw en man en de man in kwestie geen verantwoordelijkheid draagt of heeft gedragen voor de opvoeding en niet in een sociale of psychische relatie tot het kind staat; een vader wanneer een man in een verantwoordelijke opvoedings- of juridische relatie tot het kind staat of heeft gestaan.