Stenen kunnen te zwaar zijn, maar ook te veel

Rugklachten ontstaan niet alleen als je je rug te zwaar belast, maar ook als je hem te vaak belast. Dat blijkt uit onderzoek van prof.dr.ir. R. Huiskes van de sectie biomechanica van de Katholieke Universiteit Nijmegen. Een matige belasting van de rug kan, indien vaak genoeg herhaald, leiden tot weefselschade in de rug. Dat blijkt ondermeer uit een onderzoek onder metselaars, die steeds opnieuw een bepaalde hoeveelheid stenen moesten tillen. Bij elke belastingcyclus kunnen kleine haarscheurtjes in het rugweefsel optreden, die tezamen op den duur tot verschijnselen kunnen leiden die vergelijkbaar zijn met het fenomeen 'materiaalmoeheid' in de techniek. Als de herstelperiode tussen twee perioden van weefselbeschadiging te kort is, kunnen kleine haarscheurtjes zich op den duur verenigen tot een breuk of scheur op 'macro-niveau', zo blijkt uit het onderzoek.

Meer dan de helft van de mensen krijgt vroeg of laat te maken met rugklachten. Het is een bekend gegeven dat mensen die zwaar lichamelijk werk doet, eerder last van hun rug krijgen. Al te zwaar werk moet aan machines worden uitgesteed, zoals kranen om lasten te tillen of elektromotoren om machines aan te drijven. Nationale wetgeving op dit terrein krijgt veel aandacht en daarnaast wordt binnen de Europese Unie gewerkt aan harmonisatie van de maximale eisen die aan werknemers gesteld mogen worden. Tot nog toe werd bij de arbeidswetgeving vooral naar de maximaal toelaatbare rugbelasting gekeken. In werkelijkheid echter is de frequentie van de rugbelasting zeker zo belangrijk en de wetgever zou daarmee meer rekening moeten houden, zo concluderen de Nijmeegse onderzoekers.

Om er achter te komen welke belasting de menselijke rug zonder klachten kan verdragen werd een onderzoek uitgevoerd onder metselaars, waarbij het aantal per keer getilde stenen en de tilfrequentie gevarieerd werden. Met biomechanische computermodellen werden steeds de rugbelastingen bepaald. Dimensioneel onderzoek gaf een maat voor de mogelijke weefselschade. De conclusie luidde dat belastingsfrequentie voor arbeidswetgeving zeker zo belangrijk is als belastingsgrootte.