Grieken vestigen hoop op missie naar Albanië van Van der Stoel

ATHENE, 9 JUNI. Max van der Stoel, de Hoge Commissaris voor Minderheden van de CVSE (Conferentie over Veiligheid en Samenwerking in Europa), zal binnenkort weer een bezoek brengen aan Albanië in het kader van zijn taak toe te zien op de behandeling van de Griekse minderheid in het zuiden. Dat heeft hij toegezegd aan twee afgevaardigden van de Griekse oppositiepartij Nieuwe Democratie die deze week Den Haag bezochten.

De in Griekenland nog steeds legendarische Van der Stoel zal zich bezighouden met de toestand van het onderwijs, de religieuze vrijheid en het kerkbezit. Langzamerhand groeit hij voor de meeste Grieken uit tot de enige die perspectief kan brengen in een situatie waarvan onlangs zelfs de doorgaans bezadigde minister van buitenlandse zaken Karolos Papoulias zei dat zij het gevaar van een 'botsing' in zich draagt.

Zijn collega voor Europese zaken, Theodoros Pangalos, was kort tevoren al opmerkelijk ver gegaan door te verkondigen dat de toestand voor de Griekse minderheid “nog erger was geworden dan onder het bewind Hoxha”. Tijdens Hoxha hadden de Albanezen de zekerheid allen gelijkelijk slachtoffer te zijn van een schrikbewind - nu voelen de Grieks sprekenden zich het speciale object van intimidatie en wordt zelfs gerept van een 'nationale schoonmaak' waarbij islamitische dorpsgemeenschappen op de loer liggen hun bezittingen over te nemen. De laatste maanden zijn Griekse scholen gesloten, zes arrestaties verricht op beschuldiging van hoogverraad en tientallen personen opgepakt voor verhoor.

De situatie is verslechterd na een incident in april waarbij in Griekse uniformen gestoken militanten een nachtelijke overval uitvoerden op een Albanese legerplaats, dichtbij de grens, wapens buitmaakten en twee slapende militairen doodden. “Een Albanese provocatie” wisten meteen bijna alle Grieken. De wat meer met zelfkritiek behepten zochten ten minste een deel van de schuld in de Griekse hoek. Het is een publiek geheim dat lieden als Sevastianos, de felle bisschop van Konitza, en Nicholas Gage, de Grieks-Amerikaanse schrijver van de bestseller Helena, beschikken over een zender op Korfoe waar vandaan zij 'opzwepende' boodschappen Zuid-Albanië ('Noord-Epirus') insturen. Daarin is niet zozeer sprake van minderheidsrechten, waar Athene officieel op aandringt, als wel van 'autonomie' en, als deze niet komt, afscheiding en 'bevrijding' door Griekse wapenen.

Dit laatste wordt ook nagestreefd door het Griekse fascistische weekblaadje Stochos (Doel), waarin de bestorming van de legerplaats als een eerste verzetsdaad openlijk werd toegejuicht. De regering in Athene heeft zich niet uitdrukkelijk van zulke geluiden gedistantieerd. Michalis Papakonstandinou, die minister van buitenlandse zaken was onder de rechtse premier Mitsotakis, kreeg dezer dagen van allerlei kanten de beschuldiging van 'nestvervuiling' naar zijn hoofd toen hij erop wees dat Athene onvoldoende bij machte is fanatieke elementen onder controle te houden. Intussen zijn er heel wat tekenen die erop wijzen dat het regime-Berisha Griekse extremistische uitschieters met graagte aangrijpt voor het voorbereiden van een politiek van Albanisering van het zuiden.