'Meer vrijheid basisschool in keuze vakken en lesrooster'

UTRECHT, 8 JUNI. Scholen moeten de helft van de leerstof zelf kunnen bepalen. De overheidsvoorschriften voor de basisschool en de eerste drie jaren van het voortgezet onderwijs (de basisvorming) moeten drastisch worden beperkt. Dit schrijft de Adviesraad voor het onderwijs (ARO) vandaag aan minister Ritzen (onderwijs).

Het advies sluit aan bij het rapport van de Commissie Evaluatie Basisonderwijs (CEB) waaruit een grote overladenheid van het lesprogramma bleek. De adviesraad noemt de vele regels en voorschriften in het onderwijs “de dood in de pot”. “Als leraren alleen maar dingen mogen doen die anderen voor hen bedenken, vergaat ze op den duur de lust en misschien zelfs de vaardigheid om zelf iets te bedenken”, aldus het rapport.

De raad stelt voor de zogenoemde kerndoelen, die per vak aangeven wat leerlingen aan het eind van het jaar moeten kennen, drastisch te beperken. Leraren zouden volgens de raad ongeveer vijftien uur per week aan deze kerndoelen moeten besteden. Dat is de helft van alle lestijd. De overige uren kunnen door de school zelf worden ingevuld. Nu valt, volgens een woordvoerder van het ministerie, “het grootste deel” van de leerstof onder de kerndoelen.

Veel van wat aan de scholen wordt gevraagd, kan volgens de raad beter ergens anders of later worden geleerd. Hoewel hij het belang erkent van creatieve, expressieve, fysieke en geestelijke vorming, denkt hij dat het beter is deze vakken buiten de kerndoelen te houden. “Anderen dan de school zijn hier materieel en personeel vaak beter voor toegerust”, aldus het rapport. De raad denkt bijvoorbeeld aan sportscholen, muziekscholen en zondagsscholen.

Verder vindt de raad dat scholen zich meer moeten toeleggen op het 'leren leren'. Kennis op zich is onvoldoende, leerlingen moeten leren zelfstandig kennis te achterhalen, interpreteren en gebruiken. “Ze moeten daarbij alle bruikbare middelen en bronnen weten aan te boren”, aldus het rapport.

In een eerste reactie heeft minister Ritzen terughoudend gereageerd op het advies van de raad. Volgens een woordvoerder gaat het de minister te ver om de helft van de lestijd door de scholen zelf te laten invullen. Eerder al noemde hij de overladenheid van het lesprogramma “vooral een gevoel van overladenheid”.