Kamer wil garanties voor veiligheid van Vietnamezen

ROTTERDAM, 8 JUNI. De Tweede-Kamer fracties van D66, VVD, PvdA en CDA hebben positief gereageerd op de gisteren aangekondigde ondertekening van een verdrag tussen Nederland en Vietnam, dat de terugkeer van 350 Vietnamese asielzoekers naar hun geboorteland regelt. Binnenkort wijdt de Kamer een debat aan de zaak. Dan zal duidelijk moeten worden op welke manier de naleving van veiligheidsgaranties in Vietnam zal worden gecontroleerd.

Vietnam heeft beloofd de 350 Vietnamezen, die als gastarbeider in Tjechoslowakije hebben gewerkt maar na de omwentelingen in het Oostblok eind 1989 naar Nederland zijn gevlucht, niet te vervolgen. “Daar wil ik duidelijke afspraken over zien”, zegt VVD-Kamerlid Dijkstal.

Kamerlid De Hoop Scheffer (CDA) noemt de ondertekening, morgen in Hanoi, “goed en verheugend”. “Maar ik wil weten hoe het ministerie van justitie de uitzetting gaat regelen”, zegt de Hoop Scheffer, die niet uitsluit dat hier verblijvende Vietnamezen zullen onderduiken.

GroenLinks is tegen gedwongen uitzetting en zal alleen akkoord gaan als vrijwillige terugkeer voorop staat, aldus het Kamerlid Sipkes. GroenLinks wil “spijkerharde veiligheidsgaranties” van het kabinet. Sipkes:“Anders gaan we niet akkoord. Ondertekening betekent nog geen ratificatie.”

Zowel Sipkes als Wolffensperger (D'66) vindt dat het erg lang heeft geduurd voor het verdrag wordt getekend. “In de drie jaren dat dit geduurd heeft zijn veel Vietnamezen hier ingeburgerd. Hun vertrek kan nare taferelen opleveren, vooral als ze niet vrijwillig terugwillen. De aantrekkelijke kanten van een fatsoenlijke oplossing in de vorm van een verdrag zijn de veiligheidsgaranties die je kunt stellen”, aldus Wolffensperger. Hij wil weten waarom de onderhandelingen zo lang duurden. Hij wil niet op voorhand aannemen dat vertaalproblemen de oorzaak zijn geweest voor de lange duur van de onderhandelingen. “Volgens mij zijn die symbool voor iets anders.”

PvdA-Kamerlid Van Traa wil weten of een interne beschikking van de Vietnamese minister-president die op 4 mei van kracht werd, problemen oplevert. In die beschikking onderscheidt Hanoi drie categorieën repatrianten van wie integratie in de maatschappij 'overwogen' wordt. Ouderen en jongeren met familieleden van onbesproken gedrag zijn welkom, alsmede academici en leden van commissies die in Vietnam gaan investeren. Voor 'illegale landverlaters of zij die illegaal in het buitenland verblijven' blijft de grens dicht.

Vluchtelingenorganisaties en de Vietnamezen zelf hechten groot belang aan duidelijkheid over de controle op de uitvoering van het verdrag. “Het gaat ons er niet om waar de Vietnamezen een veilig heenkomen vinden. In Nederland, in Vietnam of in Tjechoslowakije, dat maakt niet uit. Als ze maar veilig zijn”, aldus de kerkelijke organisatie INLIA die zich al jaren het lot van de Vietnamese asielzoekers aantrekt.

Een Vietnamese asielzoeker zei gisteren dat het belangrijkste is dat de uitvoering van de veiligheidsgaranties wordt geregeld. “Als het echt veilig is ga ik terug. We moeten realistisch zijn, maar dan moet minister Kosto ons duidelijkheid geven.”