Clinton bezoekt zijn verleden in Oxford

LONDEN, 8 JUNI. Toeristen van alle nationaliteiten dromden gisteren al samen voor het University College in Oxford en natuurlijk voor het Sheldonian Theatre, in de wetenschap dat juist dáár de Amerikaanse president Bill Clinton vandaag ook zal rondlopen. Maar in Helen's Court, aan de achterkant van University College, was Emma Caldwell, een studente van achttien jaar uit Noord-Ierland, minder onverdeeld verrukt. Zij rende door haar kamers om spreien recht te trekken en theebekers af te wassen, nu zij de aanzegging had gekregen dat Bill en Hilary Clinton haar kamer - Bills voormalige studentenonderkomen - met een nostalgisch bezoek wilden vereren. Of Emma gedurende de morgen maar elders haar bezigheden kon vinden, had de Master haar al eerder laten verzoeken.

Na de D-day-herdenkingen in Europa bezoekt Bill Clinton ook nog Oxford, omdat hem daar een eredoctoraat wordt verleend: in burgerlijk recht. Clinton studeerde van 1968 tot 1970 in Oxford, op een zogenaamde Rhodes-beurs, en verliet de stad zonder te zijn afgestudeerd.

Adviseurs van de president hebben getracht hem af te houden van het bezoek aan Oxford. Zij zijn bang dat het allerlei nare herinneringen oproept aan onderwerpen die in de Amerikaanse presidentscampagne van 1992 zo'n rol hebben gespeeld: Clintons ontduiking van dienstplicht in Vietnam en de erkenning dat hij in Oxford wel eens een stickie heeft gerookt, zij het - naar eigen zeggen - “zonder te inhaleren”.

Het campagneteam voor George Bush, geholpen door John Majors Conservatieve Partij, ging twee jaar geleden met een stofkam door Clintons studietijd in Oxford in de hoop meer diskwalificerende omstandigheden boven tafel te halen. Maar zoals een Britse jaargenoot van Clinton vanmorgen tegen de BBC-omroep zei: “In de tijd dat studenten in heel Europa op de barricaden stonden, moesten wij om elf uur 's avonds binnen zijn. Daarna ging de deur van het college op slot. Oxford in 1968 was een middeleeuws studiemilieu.”

In een brief aan de krant de The Guardian protesteerden gisteren ook een aantal linkse academici (onder wie de marxistische historicus Eric Hobsbawm) en twee overlevenden van Auschwitz tegen Clintons eredoctoraat. Zij vonden dat de universiteit van Oxford dit eerbetoon dient in te trekken, omdat Clinton vorige week in Italië de neo-fascistische regeerders in het kabinet van Berlusconi niet voldoende heeft genegeerd.

En dan is er nog de vroegere portier van University College, Douglas Millin, aan wie Bill Clinton zelf warme herinneringen schijnt te bewaren, terwijl die gevoelens niet wederzijds lijken. Toen de Amerikaanse president de algemeen als “wispelturig” bekend staande Millin uitnodigde voor zijn inauguratie, nu zeventien maanden geleden, liet deze weten dat hij was verhinderd. Toen Clinton eerder Oxford bezocht en alle mogelijke moeite deed Millin terug te vinden, zei deze op het nieuws dat Clinton de jongste gouverneur ooit van Arkansas was geworden: “I hear you've become king of a place with two men and a dog”. Maar Clinton wil Millin vandaag opnieuw ontmoeten.

De president, vergezeld door zijn vrouw Hilary, komt per helikopter in Oxford aan. Hij luncht aan de high table op University College en hult zich daarna in de rode mantel met zwarte kappa, die bij zijn status van eredoctor horen. Tot ellende van de veiligheidsmensen wil hij daarna de ruim 300 meter die hem scheiden van het Sheldonian Theatre, de aula van de universiteit van Oxford, lopend afleggen. De politie heeft nu al de plekken bezet waar haar scherpschutters tussen de middeleeuwse dakdecoraties het beste kunnen aanleggen.

University College is méér dan trots op het feit dat ze als enige van de colleges in Oxford nu een premier (Clement Attlee) en een president heeft voortgebracht. Professor John Albery, de master, formuleert dat met Britse onderkoeldheid: “Het enige dat we willen doen is een tamelijk succesvolle old boy welkom heten.” De ceremonie die uitmondt in het verlenen van het eredoctoraat wordt vrijwel geheel in het Latijn gevoerd. Natuurlijk zijn er altijd spelbedervers, zoals de collumnist in één van de Britse kranten vanmorgen die zich afvraagt hoe de woorden draft dodger (diensplicht-ontduiker) en sleaze (de vunzige atmosfeer die gepaard gaat met seksuele onbetamelijkheden) in het Latijn vertaald zullen worden.