'Spelend' Nederland wacht kraspauze van twee weken

AMSTERDAM, 6 JUNI. Als een dezer dagen de laatste loten zijn verkocht, gaat Nederland twee krasloze weken in. De eerste serie krasloten, ruim dertig miljoen, is al bijna 'van de plank', aldus directeur J. Zwartjes van de Nationale sporttotalisator. Op 21 juni komen de volgende 54 miljoen in de winkel. 'Even kraspauze', zo waarschuwde de Krasloterij haar publiek vanmorgen in een advertentie in verschillende ochtendkranten. 'Ondertussen kunt u het beste knaken sparen.'

Terwijl de spelers hun rijksdaalders apart leggen, gaat de discussie over de effecten van het spel voort. De razendsnelle verkoop - 30 miljoen loten in 20 dagen - heeft de oude argwaan tegen een instant-loterij (de speler krast zes vakjes open: zijn drie bedragen daarachter gelijk, dan krijgt hij dat bedrag direct uitgekeerd) alleen maar aangewakkerd. Het spel zou wel eens verslavend kunnen zijn, denken de tegenstanders.

De meest recente zorg is veroorzaakt het feit dat ook aan jongeren onder de 18 jaar krasloten worden verkocht, terwijl dat bij wet verboden is. Volgens een snel onderzoek van de Krasloterij zou het om zeven procent van de spelers gaan. Vandaar dat de sporttotalisator laat uitzoeken of de kersverse identificatieplicht ook kan worden ingesteld voor deelnemers aan de krasloterij. Tot nog toe hebben de meeste winkeliers weinig aandacht geschonken aan het verbod aan jongeren te verkopen. “Dat is ons niet gevraagd”, aldus een Amsterdamse sigarenhandelaar. Volgens directeur Zwartjes was er vooraf ook “geen aanleiding voor een specifieke instructie.”

Van de grote politieke partijen in de Tweede Kamer voelen PvdA, VVD en D66 niets voor een identificatieplicht bij de verkoop van krasloten. Het CDA, dat het langst geaarzeld heeft met de invoering van het spel, vindt dat de wet op de instantloterij moet worden aangepast of desnoods ingetrokken, als blijkt dat de krasloterij tot gokverslaving lijdt.

De tijd lijkt in elk geval niet echt rijp voor een uitbreiding van de vergunning voor de Loterij. De stichting uitte vorige week het voornemen de ministeries van justitie en WVC te vragen of zij dit jaar meer loten op de markt mag brengen dan de toegestane 84 miljoen. Er zouden nog zo'n 24 miljoen extra loten kunnen worden afgezet. Dat voornemen heeft de stichting nog steeds, aldus Zwartjes.

De gemeente Oss vindt niet alleen dat er geen uitbreiding van het aantal loten moet komen, maar dat zelfs de huidige hoeveelheid al te groot is. Zij heeft vrijdag besloten via de Vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG) bij het ministerie van justitie aandringen op uitstel van de verkoop van de tweede serie van 54 miljoen loten. “Wij voeren een heel strikt beleid tegen speelautomaten”, aldus burgemeester E. van Veldhuizen van Oss. “Het zou hypocriet zijn als wij deze andere gokuitwas zouden laten voortwoekeren.” De VNG heeft van meer gemeenten signalen gekregen dat de kras-rage met argusogen wordt gevolgd, aldus een woordvoerder. Zwartjes vindt de commotie rond de loterij overtrokken. “Voor 98 procent van de deelnemers is het krassen maar een spelletje en blijft het daarbij.”