'Derde weg' tegen vredespolitiek Rabin

TEL AVIV, 6 JUNI. De haviken in de regerende Arbeidspartij zetten zich schrap tegen eventuele vergaande territoriale concessies aan Syrië en de Palestijnen door de Israelische regering. Onder het motto 'de derde weg' kwamen gisteren in Ramat Efal, nabij Tel Aviv, enkele honderden 'bezorgde socialisten', onder wie twee ministers, onderministers, parlementariërs en bekende ex-generaals, bijeen. Ook leden van Likud waren in de propvolle zaal.

Een parlementariër van de nationalistische Yehud-partij (een afscheiding van Tsomet) en rabbijn Avital van de religieuze vredesbeweging Meimad voerden het woord. De boodschap van alle sprekers was eensluidend: onder alle omstandigheden moet Israel in het vredesoverleg op 'veiligheidsgrenzen' blijven staan en vasthouden aan het principe dat deze grenzen door 'veiligheidsnederzettingen' op de hoogvlakte van Golan en de Jordaanvallei worden getrokken.

In grote lijnen is dat het oude vredesplan uit 1968 van de overleden minister van buitenlandse zaken Yigal Allon. Dit plan, dat nooit door een Israelische regering is aanvaard maar in de praktijk wel is uitgevoerd, legde de nadruk op nederzettingen in de Jordaanvallei. Dit gebied zou om strategische redenen in geval van een vredesregeling met Jordanië in Israelische handen moeten blijven.

De sprekers waren het in het algemeen met elkaar eens dat het tijdperk dat Israel over een ander volk - de Palestijnen - kan heersen, definitief is afgesloten. “Zo min mogelijk heersen over de Palestijnen en zoveel mogelijk veiligheid”, was een van de leuzen die flink applaus kregen. Maar de handen gingen het hardst op elkaar voor ex-opperbevelhebber Motta Gur die kort maar krachtig de principes van de 'derde weg' als volgt definieerde: “geen terugkeer naar de grenzen van 1967, er komt geen Palestijnse staat en Jeruzalem zal nooit de hoofdstad van een Palestijnse staat worden”.

Rabbijn Avital zei dat “wie denkt dat 120.000 joden (kolonisten) uit hun nederzettingen (in de bezette gebieden) kunnen worden gezet, in een fantasiewereld leeft”. Volgens hem is “terugkeer naar de grenzen van 1967 anti-zionistisch. De zionistische waarden zijn nog van belang voor het grootste deel van het Israelische volk”, riep hij uit.

De 'derde weg' in de Arbeidspartij is een duidelijke tegenhanger van goed georganiseerde linkse vredesvleugel in de partij onder leiding van onderminister van buitenlandse zaken Jossi Beilin (met de zegen van minister Shimon Peres). Deze groepering is voor een Palestijnse staat en voor vergaande concessies aan Syrië op de Golan.

De Israelische televisie wijdde gisteravond in het journaal uitgebreid aandacht aan de opkomst van de 'derde weg' in de Arbeidspartij. Israelische commentatoren zijn gezien de 'kwaliteit' van dit forum van mening dat premier Rabins vrijheid van handelen er beslist door wordt verkleind aangezien het 'zijn mensen' in de Arbeidspartij zijn die nu wat afstand van hem nemen. Bij het uitspreken van de naam Rabin tijdens de bijeenkomst werd er gesist of geroepen: “Rabin doet het tegenovergestelde van wat hij zegt”.

Rabin zelf heeft gisteravond betrekkelijk laconiek op de bijeenkomst gereageerd. “Het is academisch gepraat”, zei hij.