Maupoleum

Naar aanleiding van de sloop van het Burg. Tellegenhuis ('Maupoleum') wordt in NRC Handelsblad van 26 mei over een door mij gehouden enquête iets vermeld dat niet geheel juist is. Ik zou geconstateerd hebben dat men dit het lelijkste gebouw van Nederland vindt. Maar aangezien ik lang niet alle Nederlandse bouwwerken bij mijn onderzoek heb betrokken zou ik zo'n uitspraak onmogelijk kunnen doen. Het is tòch al erg genoeg!

Dat de meeste Amsterdammers niet blij waren met het Maupoleum was allang bekend. Interessanter vind ik de motieven voor deze negatieve waardering: de afkeer van grauwe en donkere materialen en tinten in combinatie met een grote eenvormigheid van het geheel. Reeds Kant merkte anno 1790 (in 'Kritik der Urteilskraft') op: “Al wat stijf-regelmatig is (wat de mathematische regelmaat benadert) is als zodanig smakeloos: omdat het niet toestaat dat men zich lang met zijn beschouwing bezighoudt, maar zich daarentegen verveelt...” Deze opvatting wordt ook nu door velen gedeeld, met bepaalde architecten en leden van welstandscommissies als belangrijke uitzonderingen.