Hollands Dagboek

Frits Wester is 32 jaar oud, gehuwd en vader van een drie maanden oude zoon. Vanaf zijn 23e werkte hij als voorlichter bij de CDA-Tweede Kamerfractie. Voorjaar 1990 werd hij woordvoerder van fractievoorzitter Brinkman. Vlak voor de verkiezingen werd bekend dat hij over zou stappen naar RTL-televisie als chef van de parlementaire redactie. Afgelopen week begon hij als journalist.

Donderdag 26 mei

Om ongeveer 6.40 gaat 'onze wekker'. Onze drie maanden oude zoon Jelle kondigt met veel gerammel de nieuwe dag aan. Ik stap het bed uit om ons vaste ochtendritueel te volgen; eerst langs zijn kamertje lopen en je nog niet laten zien. Snel naar beneden, flesje in de magnetron, en even zo snel weer terug. Ik kijk in zijn wiegje. Twee prachtige blauwe ogen en een grote tandeloze mond lachen me toe. Marjolein geeft 'm in bed de fles. Vanmiddag gaat Jelle voor het eerst een middagje op proef naar de crèche. Volgende week gaat Marjolein weer werken. Een ander bedje, anderen die 'm troosten en knuffelen. Hoe dichter het moment nadert, hoe meer ik mij afvraag of we er echt goed aan doen. Tuurlijk de tijden veranderen, we willen beiden graag werken, maar toch.... Boven een bordje yoghurt met muesli (wanneer komt die Brinta nu eens terug?) lees ik de ochtendkranten.

De Volkskrant en Trouw zijn behoorlijk positief over de kansen van de Paarse coalitie. De Telegraaf is voorzichtiger. Verder lees ik de sfeerverslagen over de ontslagen bij Fokker. Vreselijk.

Als ik rond 8.30 uur de trap afloop gooit Marjolein me nog een pakje kauwgom na. Gisteravond ben ik wezen eten met Brinkman, volgens haar heeft de kok geprobeerd ons te vergiftigen met knoflook. Het was voor het eerst dat wij elkaar na de verkiezingen weer even in alle rust en uitgebreid spraken. Onze analyse over het gebeurde is vrijwel gelijk. We hadden het verder over de eindexamens van zijn kinderen, over Jelle, over mijn eerste indrukken bij RTL. Tijdens het gesprek moest ik regelmatig denken aan het feit dat ik hem straks zal interviewen, we op een andere manier tegenover elkaar zullen zitten.

Terwijl ik mij door een file op de A12 richting Hilversum worstel luister ik op de radio naar een debat tussen de Eurolijsttrekkers Maij-Weggen van het CDA en Van der Waal van de gezamenlijke kleine christelijke partijen. Hanja is even Euro-bevlogen als altijd, Van der Waal even Euro-bevreesd.

Terwijl tegen tienen de satellietschotels van RTL al in de verte te zien zijn, luister ik nog even naar het slot van het debat. Van der Waal besluit zijn verhaal met 'al het slechts dat Europa ons gebracht heeft, zoals commerciële televisie'. Ik ben dus gewaarschuwd.

Het is nu bijna twee weken dat ik meeloop op de Nieuwsredactie in Hilversum. Ik probeer er de mensen, de cultuur en vooral ook alle processen te leren kennen. Een spannend bedrijf. Niemand neemt het mij kwalijk dat ik nog steeds zijn of haar naam niet ken, of nog erger mij voor de tweede keer voorstel. Ook deze dag gaat heen met veel kijken en veel praten.

Om twee uur bel ik Marjolein even. Ze heeft Jelle weggebracht, met hem ging het prima. Met haar niet. Aan het einde van de middag praat ik nog lang met Rik en adjunct-hoofdredacteur Harm Taselaar over mijn plannen met betrekking tot de nieuwe opzet van de Haagse redactie. We spreken af dat ik maandag in Den Haag begin, de formatie komt in een fase die ik niet wil missen. Ik popel om naar het Binnenhof te gaan. Onderweg trekken de afgelopen weken weer aan mij voorbij. Ik druk het bandje in de cassette-recorder. Neil Diamond. Hoe kan het anders, 80% van de bandjes in de auto is van Neil Diamond. Ik schepte er altijd een intens genoegen in om zijn muziek op een of andere manier in de CDA-filmpjes te verwerken. Het bandje begint toevallig bij het mooiste nummer ooit door hem gemaakt; I am I said. Het gaat over zijn vertrek uit het oude vertrouwde New York, naar de spotlights van Los Angeles. Over het op de grens lopen tussen de uitdaging en de heimwee. 'I am New York City born and raised, but nowadays I am lost between two shores. LA is fine but it aint home, New York is home but it aint mine no more''. Ik kan het nummer dromen, maar ook de rest van de tekst raakt me deze keer zeer.

Vrijdag

Vlak voor ik van huis ga meldt de radio dat Hirsch Ballin is afgetreden. Het wachten is nu op Van Thijn denk ik. Op de redactie in den Haag van RTL is er sprake van een nerveuze drukte. De nieuwe collega's zijn bezig met beelden en teksten over Hirsch Ballin. Nieuws over Van Thijn laat op zich wachten. Ik ga een boodschap doen. Loop via het Binnenhof. Stagiaire Marcel bewaakt met een cameraploeg de uitgang bij het Torentje. Van Thijn kan niet meer ontsnappen. Even verderop staat de hele meute bij de hoofdingang van de Trêveszaal.

“Hé - al begonnen?” roept een aantal van hen. Ik maak hier en daar een praatje, en loop wat weg bij de groep met collega Ton Elias. We praten over de actualiteit van vandaag en over onze toekomstige samenwerking.

In de Kamer laat ik mijn pasje veranderen. Met die computer is de transformatie van CDA-voorlichter Wester naar RTL-journalist Wester in een kleine minuut geregeld.

In de rust van datzelfde kamergebouw voer ik een gesprek met een paar RTL collega's. Telefoon, Van Thijn gaat ook. Terug op de redactie is de spanning verder toegenomen. Het loopt tegen de uitzending van zes uur. Ton Elias komt om tien voor zes nog hijgend met een band binnenrennen. “Reactie Dijkstal”, roept hij, terwijl hij het uitneembare autostoeltje met Jelle bijna omver loopt. Marjolein komt me halen, want NRC fotograaf Roel Rozenburg presenteert om kwart over zes zijn fotoboek over de Brinkmancampagne in Des Indes. Hij heeft ons wekenlang gevolgd. Het is een prachtig document geworden, waarin de sfeer in heel sprekende beelden is gevangen.

Thuis gekomen hebben we geen zin meer om te koken. We besluiten een frietje te halen. Tijdens het wachten kijk ik naar een man die gulden na gulden in een gokkast gooit. Het CPB had zijn koopkrachtplaatje nog wel zo nauwkeurig met drie cijfers achter de komma uitgerekend.

In bed bekijk ik het boek van Roel nog eens opnieuw. NOS verslaggeefster Maria Henneman heeft in een soort logboek de campagne van dag tot dag beschreven. Ik kom bij 2 mei. Ze schrijft: “Ik hoor 's ochtends van mijn Hilversumse collegae dat Wester chef politieke redactie RTL wordt, opeens valt de geheimzinnige opmerking van 8 april op zijn plaats”. Van dat laatste snap ik niets. Ik blader terug en zoek 8 april op, de dag van de Reporter-uitzending over Brinkman. Al lezend veer ik op en slaak een kreet die Marjolein weer wakker maakt. Moet je horen sis ik, en begin voor te lezen: “We krijgen de toezegging dat Brinkman om 17.00 uur voor de camera zal verschijnen voor een reactie. Hij verschijnt niet. Om 18.00 uur zien wij hem tot onze grote woede wel bij RTL. Even later horen we dat Brinkman te aangeslagen is om te reageren.

“Waarom wel bij RTL en niet bij ons. (..) Iemand vertelt dat we na de campagne wel zullen begrijpen wat er aan de hand is”. Welke iemand? Wie wist het dan buiten Brinkman en een enkele vertrouweling. De RTL redactie wist het niet eens. Wat kan diegene bedoeld hebben? Zou hij of zij bewust de suggestie hebben willen wekken dat... Ik kan er niet van in slaap komen. Ze moesten eens weten. Ga in gedachten terug naar 8 april. Ik vond die middag dat Brinkman een eerste reactie moest geven. Hield 'm voor dat ie anders tot in zijn tuin achtervolgd zou worden. “Elco je komt niet weg met met 'geen commentaar'.” Sommigen dachten daar anders over. We besloten wel te reageren via een korte verklaring op schrift en even voor de camera's. Eerst RTL die stonden al klaar op het Plein. Daarna doorlopen naar de NOS-studio op het Korte Voorhout. We waren op weg. Vlak voor de bocht 20 meter van de studio ging mijn portable-telefoon. “Niet doen!”, was het indringende en op zich welgemeende advies. RTL hebben we al gedaan zei ik. We moeten dus ook naar de NOS. Ik gaf Elco de telefoon. Na een kort gesprek: “Laten we nog even een stukje lopen en nadenken.” Via de Hofvijver kwamen we al pratend weer bij de Kameringang terug. “Ik doe het niet meer, ik heb gereageerd, iedereen bekijkt het verder maar.” Ik voelde aan alles dat verder aandringen op dit moment geen zin meer had. Belde René Went van de NOS. “Sorry, jongens.” Neem me voor dit verhaal op te nemen in het dagboek en probeer in slaap te komen.

Zaterdag

De kranten hebben veel over het aftreden van de beide politieministers. De zoveelste analyse gaat me evenals de koffie tegenstaan. Tijd om naar buiten te gaan. Eerst naar de stomerij, pakken ophalen. Het effect van drie weken eten en drinken in een rijdende bus vroeg om intensieve behandeling. “Hoe bevalt het u bij RTL?”

's Middags wandelen we met Jelle in de kinderwagen naar het winkelcentrum. Op weg naar huis heeft Jelles vervoermiddel veel weg van een SRV-wagen. De avond breng ik zappend door. Wel kijken we de nachtfilm op RTL V uit, The Giant. Een mooie klassieker over generatieconflicten, met onder andere James Dean. Het is de enige film waarin je kunt zien hoe hij er vandaag zou hebben uitgezien als hij niet zo jong was verongelukt.

Zondag

We haasten ons rot om op tijd in de kerk te zitten. Dat gejaag op zondagmorgen, wat had ik daar vroeger thuis een hekel aan. Zou ik later wel anders doen. Na afloop van de dienst vragen veel mensen of ik het nu wat rustiger krijg. Ik vertel dat het anders wordt, echt rustiger verwacht ik niet. De rest van de zondagmiddag gaat heen met veel lezen. Aan het eind van de middag ga ik mijn rondje hardlopen langs de rivier De Vliet. Ik kan nog steeds merken dat ik de laatste maanden mijn conditie behoorlijk verwaarloosd heb. Om een uur of negen komen er nog een paar goede vrienden langs. Het wordt gelukkig niet echt laat.

Maandag

6.15 uur. Jelle is extra vroeg wakker. Alsof ie weet dat het vandaag voor alle drie een bijzondere dag is. Marjolein gaat voor het eerst na vier maanden weer werken, ik begin echt op de Haagse redactie en hijzelf gaat voor het eerst echt naar de kinderopvang van Economische Zaken. Marjolein is er persvoorlichter energie. We lezen de ochtendbladen tijdens het ontbijt. Marjolein vertrekt. Het kost haar zichtbaar moeite. Ik bel Marcel, de chef nieuwsdienst en neem met hem de eerste lijst onderwerpen door terwijl ik mijn overhemd strijk. In de loop der jaren ben ik heel bedreven geworden in het tegelijkertijd strijken en bellen. Daarna doe ik Jelle in bad. Terwijl ik eerst thuis wat werk, staat Jelle in zijn bakje op het bureau en volgt alles nauwlettend. Om half elf gaan we in de auto op weg. Flesjes mee, nieuw pak luiers mee, beertje, speentje. Hij lacht de hele weg naar me, onwetend dat ik 'm weg ga brengen. Ik voel mij een soort verrader. Zijn groepsleidster Karin heet me welkom, en gaat meteen een flesje warm maken. Achter een raam zie ik de ruimte met zijn bedje. Hij lacht nog steeds en toch rolt een dikke traan over zijn gezichtje. Terwijl ik 'm zijn flesje geef legt Karin alles uit. Een aardige doortastende meid. Ik beperk het afscheid bewust tot een aai over zijn bol. Niet overdreven doen had ik mezelf ingeprent. Toch ben ik blij dat ik tot de voordeur niemand tegen kom.

Op weg naar de redactie koop ik nog snel een appeltaart. Ik heb met de collega's afgesproken de eerste dag uitvoerig te overleggen over mijn plannen. We verdelen de bureaus opnieuw. Ik krijg dat van Bart. Bij het leeghalen vind ik een doosje. Er zit een apparaatje in met een knopje. Wat is dat, denk ik. Ik druk een paar keer op het knopje. Telefoon. Margo barst in lachen uit, het is de politie. Ik schijn de dodemansknop van het alarm ingedrukt te hebben. De mensen op de terrassen voor onze deur worden tegelijkertijd opgeschrikt door een politieauto die met gierende sirenes arriveert. Terwijl de hele redactie uit het raam hangt, bied ik beneden buiten op het Plein mijn excuses aan. Neem me voor voorlopig van alle knoppen af te blijven.

Kohl en Mitterrand schijnen een voorkeur te hebben voor Dehaene als EG-voorzitter zo melden veel media. We besluiten dat Michiel naar Maastricht afreist waar Lubbers die avond zelf zal spreken. De premier zal later die avond voor onze camera zijn kanditatuur bevestigen. Aan het einde van de middag maak ik voor het eerst de briefing van de woordvoerder van de informateurs mee. Voor iedereen even wennen dat ik daar nu als journalist zit, niet in de laatste plaats voor mezelf. Hans van der Voet, hoofddirecteur van de RVD zoekt zorgvuldig zijn woorden. Zijn blik bevestigt desgevraagd dat het minder snel gaat dan eerder werd verwacht. Later op de avond eet ik met collega's Ton en Yvonne in Nieuwspoort. Tegen elven maak ik mij uit de voeten, het dreigt te gezellig te worden voor een maandagavond.

Dinsdag

Het wegbrengen van Jelle ging beter. Op de redactie eerst tal van praktische zaken. We overleggen samen lang over de formatie. Bart gaat met de cameraploeg naar het Binnenhof om de informerende fractievoorzitters op te vangen. Ik ga weer naar de briefing van Van der Voet. Nog steeds wordt er niet echt onderhandeld. Ik hecht nog niet al te veel waarde aan de optimistische geluiden van de fractievoorzitters. Ook niet aan die van Bolkestein. Ik kan mij voorstellen dat hij later, mocht het toch fout lopen, nooit het verwijt wil hebben dat hij het niet welwillend en serieus geprobeerd heeft. Een paar minuten voor de nieuwsuitzending van zes uur is ons onderwerp klaar. We halen het net. Melden dat het nog niet echt opschiet.

Woensdag 1 juni

De ochtendkranten overtreffen elkaar in optimisme over de kansen voor Paars. Hilversum belt. Waren wij gisteren niet te terughoudend? Ik denk nog steeds van niet. Te snel dreigen eigen interpretaties tot nieuws verklaard te worden. Later op de dag beginnen de fractievoorzitters zelf ook een actie 'tempering optimisme'. In de Tweede Kamer spreek ik veel Kamerleden. Ze delen onze inschatting met name bij de VVD en binnen een deel van de PvdA. De D66'ers zijn juichender. Met D66-Kamerlid Arti Schimmel, nog niet zo lang moeder, praat ik over kinderopvang. Ze voelt het precies zo. Dat tweeslachtige, van enerzijds het hoort er allemaal bij vandaag en anderzijds doen we er wel echt goed aan. Kunnen we een betere balans vinden? En waarom is er nog steeds geen opvang in de Kamer zelf? We hebben de opening van ons Nieuws. Tindemans zegt tegen Michiel dat Lubbers' kansen verkeken zijn. De EVP zal volgens hem Dehaene steunen. Lubbers wil niet reageren. Dat geldt ook voor Brinkman meldt mijn tot voor kort plaatsvervanger Marie Christine. Europarlementariër Jean Penders komt wel naar onze studio toe. Hij is niet blij met de opmerkingen van zijn fractievoorzitter in Europa. We besluiten niets te doen aan de informatie. Er is geen nieuws te melden. Het NOS-Journaal denkt daar anders over. Ze melden dat de kans op Paars groter is dan ooit om af te sluiten met de mededeling dat het ook nog allemaal mis kan lopen. Ik stel me zo'n weerbericht voor: “Morgen veel kans op zon, maar het kan net zo goed regenen!” Journalist. Een mooi vak. Ik heb er zin in.