Dubieuze voorkeurstemmen teisteren Vlielandse politiek

OOST-VLIELAND, 4 JUNI. De PvdA op Vlieland zit met een probleem. Geen van de vijf kandidaten op de kieslijst is bereid de vacante zetel van het opgestapte raadslid T. Renier in te nemen. Niet alleen hebben de kandidaatraadsleden het - met de zomer in het verschiet - hebben te druk met het tourisme, sinds justitie een week na de verkiezingen een onderzoek begon naar fraude met uitgebrachte volmachtstemmen zijn de verhoudingen in de raad ernstig verstoord.

De kleine Vlielandse gemeenschap (1.050 inwoners) schudde op haar grondvesten. Van de in totaal 146 stemmen die bij volmacht werden uitgebracht ontbraken bij 22 handtekeningen van de volmachtgever en waren op andere volmachtbiljetten handtekeningen gezet die wel erg veel op elkaar leken. Het onderzoek van justitie duurt voort en richt zich met name op de horecaondernemers van het eiland. Zij zouden de oproepkaarten van vroegere werknemers die nog wel op het eiland staan ingeschreven, maar allang naar de wal vertrokken zijn, hebben gebruikt en uitgedeeld om zo meer stemmen te kunnen uitbrengen. Tenminste één horecaondernemer is gehoord.

De eclatante verkiezingswinst van de VVD (die met vijf zetels de absolute meerderheid behaalde) krijgt een kwalijke reuk, vinden veel PvdA'ers. De PvdA verloor een zetel (van drie naar twee) en moest haar wethouderszetel inleveren. De sociaal-democraten drongen van meet af aan op hernieuwde verkiezingen. Raadslid H. Vrielink : “Er is gesjoemeld met volmachten. Punt uit. Dan moet je het over doen. Wij willen dat het hier eerlijk toe gaat.” Maar de VVD voelde daar niets voor.

VVD-raadslid F.E. Westers, de plaatselijke bakker op het eiland, vermoedt dat er sprake is van kinnesinne. Hij verdenkt de PvdA ervan dat ze de grote verkiezingsoverwinning van de liberalen niet kunnen zetten. “Het gaat maar om 22 stemmen. Daarmee verander je niets aan de uitslag van de verkiezing. Als het niet echt nodig is moet je, gezien de kosten, het hele circus niet opnieuw starten.” Maar PvdA'er Vrielink vindt: “Al gaat het maar om één stem. Ook al zou de VVD door een herverkiezing op zeven zetels komen, dan hebben wij daar vrede mee. Het gaat om het principe.”

De affaire heeft nu een politiek slachtoffer geëist. Oud-wethouder Renier (PvdA) is als gemeenteraadslid opgestapt, omdat ze geen basis meer zag voor een goede samenwerking tussen de partijen in de raad. Volgens haar wordt het eiland nu “ondemocratisch” bestuurd, “dat is de tragiek”. Haar besluit om op te stappen stond vast nadat er een steen bij haar door de ruit werd gegooid, na afloop van een tv-uitzending van 'Reporter', waarin de verkiezingsfraude werd belicht. Er werd zelfs een motie aan gewijd in de raad, waarin de steen werd afgekeurd en de negen raadsleden beloofden zich in te zetten “voor een politiek en sociaal gedrag, dat van een ieder mag worden verwacht in de samenleving”. De PvdA ondertekende de motie, maar wilde de tekst tijdens de raadsvergadering aangevuld zien met excuses van twee VVD'ers aan Reniers adres en de zinsnede dat alle raadsleden afstand namen van de verkiezingsfraude. Toen de VVD dat weigerde nam de PvdA afstand van de motie.

Vrielink geeft toe dat de hele affaire meespeelt in het niet kunnen vinden van een opvolger van Renier. “Veel raadsleden hebben er gewoon geen zin in door die hele toestand.” De hele affaire heeft hem zelf “politiek wantrouwend” gemaakt, omdat de verkiezingen “niet democratisch” tot stand zijn gekomen. Na de zomer hopen de sociaal-democraten toch een nieuwe kandidaat te vinden. Dan is de topdrukte van het hoogseizoen voorbij en keert het eiland langzaam in zichzelf terug.