Zonnebaden is ongezond en zeker tussen de middag

ROTTERDAM, 3 JUNI. Zonaanbidders zouden de zon moeten mijden als die op zijn hoogst staat. Om de kans op huidkanker, staar en infectieziekten te verkleinen is het nog beter om helemaal niet te zonnebaden.

Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies aan de ministers van volksgezondheid en van milieuhygiëne. Volksgezondheid zou het publiek beter moeten voorlichten over de gevaren van zonnen. Milieuhygiëne moet zich inspannen om de uitstoot van stoffen die de ozonlaag aantasten definitief te beëindigen.

Zonnebrillen en zonnebrandcrèmes beschermen wel tegen zonnebrand, oogziekten en het gevaar voor huidkanker, maar ze verleiden mensen ook vaak om langer in de zon te liggen. Aanraders zijn hoeden met brede randen en kleding.

De Gezondheidsraad waarschuwde al eerder, in 1986, tegen gezondheidsschade door het zonnebad. Nieuw onderzoek heeft een negatieve invloed van UV-straling op het afweersysteem aangetoond. Daardoor lopen zonaanbidders een grotere kans op infectieziekten en kanker. Zonnebrandcrèmes beschermen nauwelijks tegen de aantasting van het immuunsysteem. Mensen bij wie het afweersysteem al slecht functioneert, zoals transplantatie- en AIDS-patiënten, lopen in de zon extra gevaar.

In haar rapport gaat de Gezondheidsraad er van uit dat de ozonlaag boven de Nederlandse zonnebaders dunner wordt. Als de hoeveelheid ozon in de atmosfeer tien procent afneemt, bereikt meer ultraviolette straling het aardoppervlak en de huid van de zonnebader. In Nederland zou dit, berekent de Gezondheidsraad, op termijn leiden tot 3.500 extra lijders aan en 33 extra sterfgevallen doorplaveiselcel- en basaalcelcarcinoom, twee vormen van huidkanker die niet dodelijk hoeven te zijn als ze op tijd worden ontdekt. Onduidelijk is of de veel agressievere huidkanker melanoom ook toeneemt door meer UV-straling.

Onzeker is of huidkanker toeneemt door een dunnere ozonlaag, want de ozonlaag is de laatste jaren op het noordelijk halfrond nauwelijks dunner geworden. Tot een jaar geleden verscheen er tussen december en maart drie jaar lang een ozongat boven onze contreien, maar afgelopen winter is het niet teruggekomen. Het is mogelijk dat de toename van huidkanker vooral te wijten is aan ander zongedrag.

Huidkanker door grotere blootstelling aan UV ontstaat pas na tientallen jaren. Voor de kans op het krijgen van huidkanker blijkt blootstelling aan UV-straling voor het twintigste jaar een grotere risicofactor dan blootstelling op latere leeftijd.

Oogziekten, vooral staar op latere leeftijd, is te voorkomen door een goede zonnebril te dragen die de UV-stralen tegen houdt. Een donkere bril die geen UV tegenhoudt werkt averechts: de pupillen verwijden zich achter het donkere glas waardoor meer UV-straling het oog binnentreedt.