Cristina

Ruud en Ruud gezamenlijk af. Ontluisterd tot acteurs van een B-film, de eerste in Parijs, de tweede in Noordwijk. Veteranen op hun retour maar nog met de ambitie van ongekroonde hengsten. Die zinsverbijstering. Ik weet niet wat het treurigst is: een minister-president die op zijn ouwe dag nog voor zichzelf staat te lobbyen of een voetbalmiljonair die zijn laatste spelvreugde opknoopt aan de boom van rang en stand. Beiden zijn in hun respectievelijke disciplines leermeesters geweest. Jarenlang. Ze werden erkend en geeerd als virtuozen van gezag en ambitie. Sluitstukken van staat en natie. Nog was het niet genoeg. In de voorlaatste bocht op weg naar het bejaardenhuis sloeg de sergeantengekte toe. De heren wilden nog één keer op strepenjacht.

Zielig, dat ook.

Lubbers bekijkt het maar, die krijgt straks toch wel zijn staatsbegrafenis. Voor Gullit mag er meer erbarmen zijn. Hoe larmoyant hij ook voor de camera's poseerde, het bleef het drama van een existentialist in verwarring. Ontdoeld, sociaal gediskwalificeerd, misschien wel beroofd van zijn eigen dood, zo zat hij daar. De imposante atleet herleid tot een kruimel in de ruimte. Badend in koud zweet.

De suggestie dat Dick Advocaat de hand had in deze metafysische Molotovcocktail was er te veel aan. Conceptuele conflicten over het te volgen spelsysteem kunnen in de sport tot harkerige verhoudingen leiden maar niet tot een gebroken leven. En dit laatste leek ineens het lot van Gullit te zijn. In dit licht was de zijdelingse opvoering van Advocaat als een gaullistisch onbenul een te zwakke uitvlucht voor de anders zo mondige Milanees. Misleidend en pervers ook. De bondscoach is geen onbenul en hij zoekt zeker de monstransachtige Alleingang niet.

De insinuatie als zou hij, Gullit, terecht zijn gekomen in een Ajax-ballet van slapjanussen die meer doen denken aan plooirokjes dan aan wapenrokken zweeft eveneens tussen Wahrheit und Dichtung. Koeman, Rijkaard, Wouters, zelfs de frêle Overmars staan niet zonder killersinstinct op noppen. Alleen, zij hebben iets beter in de gaten dat het ritueel van een oefenpartijtje tegen die gekke Schotten leeg is, zoals alle rituelen leeg zijn. Dan gaan ze niet tot op het tandvlees. Een beetje salon-voetbal is dan al mooi zat. Een gelouterde vedette als Gullit, die bij Milan het wonder van de dosering in kracht en appetijt tot een weergaloos succes heeft zien uitgroeien, kan daar geen halszaak van maken. Ook dat excuus voor de vaandelvlucht snijdt geen hout.

Vanwaar dan die bizarre kortsluiting tussen de oren bij de Zwarte Tulp? Een scenario van de mafia gaat me te ver. Voor Ted Troost en Johan Cruijff was het nog iets te vroeg om als souffleurs van de duivel verwarring te stichten. Berlusconi? Die was even van de wereld af voor een stoomcursus Engels om de Clintons te charmeren.

Blijft Cristina, de matriarchale dissident van Italië. De echtgenote van Gullit is in de combinatie van vuur en water alle moderne passionaria's ver vooruit. Ze stelt niet alleen het dagmenu samen, ze bepaalt rigoureus waar en wanneer haar man vierkant mag zijn en waar en wanneer cirkel. Ruud is totaal bedwelmd geraakt door haar kruidenthee. Was het Madame niet die vorig jaar nog, met één woedend sonnet, Gullit uit München wegranselde? “Niks Bundesliga, Forza Italia verdomme!”

Oranje klinkt voor Cristina, die wel eens met de sub-look van Claudia Schiffer tussen de schuifdeuren swingt, als een oude eeuw. Denkend aan Koeman is het geluid van klompen nooit ver weg. Drie zinnen van Advocaat en deze donna in ferro draait gelijk een plaatje van Domenico Modugno als muzikaal eerherstel. Als Roedi even het balletje in de rondte speelt met Jan Wouters schuimbekt ze van woede in een roep om gecoiffeerde sintels als Baggio en Melli. Alleen Cristina bepaalt wie zich tot gelijken van Gullit mag oppompen en dat kunnen alleen maar Italianen zijn of op z'n minst mediterranen. Ze heeft met Florentijns raffinement het laatste restje Holland bij Gullit doodgeknuffeld. De voetballer ligt nu, meer nog dan vroeger, te worstelen met een identiteitsvacuüm.

Het leven kan wreed zijn. Dat uitgerekend Van Basten wel met het Nederlands elftal naar Amerika wilde, moet bij Gullit als een splinterbom zijn ingeslagen. Machiavelli juicht in zijn graf voor dit kunstje van kleine Dickie. Het 'verraad' van Marco voltooit de leegte die Gullit over zich heeft afgeroepen. En, naar ik vrees, ook de verwarring van de geest. Hopelijk is het huis van Cristina geen wapendepot.