Britse reisfoto's

Galerie Ton Peek, Oudegracht 295 Utrecht. De hele maand juni. Wo t/m za 12-17u. Prijzen van 175 tot 1.275 gulden. Landschapsfoto's uit Rome en omgeving zijn tot 15 juni te zien in de etalage van boekhandel Broese en Kemink op de Stadhuisbrug, Utrecht.

Wie snel wil weten wat er gaande is in de Nederlandse galeries kan nog tot en met zondag terecht op de KunstRAI in Amsterdam. Daarbuiten is het even windstil. Galerie Ton Peek in Utrecht heeft een zomerexpositie met Britse reisfotografie uit de vorige eeuw. De ruim tachtig Albumine drukken zijn over de hele wereld gemaakt van Engeland tot Noord-Afrika, India en China, en van Tasmanië tot de Filippijnen, Burma en de rots van Gibraltar.

De behoefte om de werkelijkheid zo accuraat mogelijk vast te leggen, was een belangrijke drijfveer voor de ontdekking van de fotografie. Zo tekende de uitvinder van het negatief-positief procédé, de Engelsman William Henry Fox Talbot, omstreeks 1830 tijdens een Grand Tour in Italië met behulp van een camera obscura landschappen. Dit bracht hem op het idee om te zoeken naar een middel om het beeld dat door de lens op het papier werd geprojecteerd vast te houden, zo schrijft Fox Talbot in zijn boek over fotografie The Pencil of Nature (1844-46). Vanaf het begin was reisfotografie een belangrijke verworvenheid van het nieuwe medium. Al in 1841 verscheen in Parijs het eerste deel van de Excursions daguerriennes: Vues et monuments les plus remarquables du globe.

De foto's bij Ton Peek zijn niet allemaal van even hoge kwaliteit, maar bieden de kijker wel nostalgische beelden uit een tijd toen massatoerisme nog niet bestond. Bovendien levert het nauwkeurig bekijken van de foto's vele verrassingen op. Wat op het eerste gezicht een foto lijkt van een stuk piramide met een paar Egyptenaren erop blijkt bij nadere beschouwing ook een moeizame beklimming te tonen van drie Engelse toeristen onder wie een vrouw in niet erg praktische kledij.

Opmerkelijk is verder een groepje Noordafrikaanse bakkers dat met zijn koopwaar voor een geschilderd achttiende-eeuws decor is neergezet. Behalve portretten van inlanders en bekende toeristische trekpleisters zoals het Canal Grande in Venetië, de kathedraal van Milaan (de oudste foto op de expositie die omstreeks 1855 werd genomen) en een fraaie ingekleurde opname van de Japanse Fujiberg, is er ook een serie foto's van een tijgerjacht in India en een haarscherpe opname van gieren die zich te goed doen aan het kadaver van een koe.