Rechter mag zaak-Cools niet meer onderzoeken

BRUSSEL, 2 JUNI. Jean-Marc Connerotte, de Belgische onderzoeksrechter uit Neufchâteau die deze week in het middelpunt van de publiciteit kwam te staan door drie verdachten van de moord op de Luikse politicus André Cools gevangen te zetten, heeft zijn bevoegdheden in deze zaak moeten inleveren. Tot zijn woede moet hij het onderzoek naar de moord op Cools voortaan volledig overlaten aan zijn grote rivaal, onderzoeksrechter Véronique Ancia uit Luik.

Het Hof van Cassatie, het hoogste rechtscollege in België, heeft dat gisteren bepaald. Met zijn opzienbarende ingreep heeft het Hof in een klap een eind willen maken aan de steeds hoger oplopende 'guerre des juges' tussen het parket van Luik en dat van Neufchâteau. Al eerder dreigde onderzoeksrechter Connerotte van zijn taken te worden ontheven, maar dat werd tot dusver voorkomen door toedoen van de naaste familie van Cools. Die heeft zich burgerlijke partij gesteld. Het Hof heeft nu toch ingegrepen omdat de groeiende controverse tussen de beide rechters de sereniteit van het onderzoek heeft aangetast en het gezag van de rechtelijke macht ernstig in gedrang dreigt te brengen.

Cools, minister van staat en de peetvader van het Luikse socialisme, werd in de vroege ochtend van 18 juli 1991 op straat doodgeschoten voor het appartement van zijn vriendin. Aanvankelijk werd een verband gelegd met de affaire van de gestolen kasbons, de diefstal van grote partijen aandelen op het vliegveld van Zaventem waarbij naaste medewerkers van de Waalse oud-minister Alain van der Biest betrokken zouden zijn geweest. De bedoeling zou zijn geweest om met de opbrengst van de verkoop van de gestolen aandelen de moord op Cools te financieren.

Vorig jaar verdween dit spoor geheel naar de achtergrond toen Ancia, formeel belast met het onderzoek naar de moord op Cools, haar naspeuringen richtte op smeergeldpraktijken binnen de Franstalige Parti Socialiste (PS). Ancia vermoedt dat er een verband bestaat tussen de gewelddadige dood van Cools en de levering van 46 Agusta-helicopters aan het Belgische leger. Daarbij zou illegaal geld zijn gevloeid naar de partijkas van de PS, naar de zwart-geldkas van de PS in Luik en/of naar de eigen portemonnee van sommige 'kameraden'. Het onderzoek van Ancia leidde afgelopen januari tot het spectaculaire aftreden van de drie 'Guys': Guy Spitaels (premier van Wallonië), Guy Coëme (Belgisch minister van verkeer) en Guy Mathot (een al vaker in opspraak gekomen Waals minister).

Tot grote irritatie van het parket in Luik begon rechter Connerotte - tot vandaag belast met het onderzoek in de affaire van de gestolen aandelen - de afgelopen maanden opnieuw en steeds nadrukkelijker een koppeling te leggen tussen die zaak en de moord op Cools. Gisteren nog liet hij Richard Taxquet (ex-secretaris van Van der Biest) en Pino Di Mauro (chauffeur van de gewezen minister) opsluiten, nadat hij een dag eerder al de juwelier Silvio De Benedictis had laten oppakken op verdenking van medeplichtigheid aan de moord op Cools. De drie Italianen zitten nog steeds vast, maar van onderzoeksrechter Connerotte zijn ze af. Die mag zich niet meer bemoeien met de aandelen-affaire, noch met de moordzaak Cools.