Medici ontdekken laboratorium

Onderzoek wordt eenwezenlijk onderdeel vande opleiding tot arts. Ophet Eerste Studentencon-gres Geneeskundepresenteren Groningsestudenten hun eigenprojecten voor een breedpubliek.

Het Eerste Studenten Congres Geneeskunde wordt gehouden op 8 juni. Inlichtingen: 050-633222

Een student geneeskunde die onderzoek wil doen, moet eerst een drempel nemen. Na een hoorcollege met honderden medestudenten grijp je je docent niet zomaar bij zijn jasje. Die is trouwens meestal snel verdwenen.

De wegen die een student moet bewandelen om 'onderzoeker' te worden zijn ondoorzichtig, zeggen Kees Poelstra en Eric Maarsingh, derdejaars studenten geneeskunde en initiatiefnemers van het Eerste Studenten Congres Geneeskunde. Drempelvrees, maar ook onwetendheid belemmeren hem daadwerkelijk bij een vakgroep aan te kloppen met de vraag of er soms wetenschappelijk onderzoek te doen is. “Als student geneeskunde kom je er moeilijk achter welke vakgroep met welk onderzoek bezig is. Artsen hebben vaak geen tijd om studenten te zoeken, terwijl je laaiend enthousiast wordt begroet als je jezelf aanmeldt”, is Poelstra's ervaring.

De aandacht voor onderzoek binnen het onderwijsprogramma van Geneeskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen was tot nu toe gering. Pas in het vierde jaar staat een wetenschappelijke stage van drie maanden op het programma. Daarnaast is er de vwo-keuzelijn (Voorbereidend Wetenschappelijk Onderzoek), die vanaf het eerste jaar kan worden gevolgd. Elk jaar zijn er drie perioden van twee weken waarin de student een onderzoeksproject kan kiezen.

Een klein deel van de 1200 studenten geneeskunde is daarnaast op eigen initiatief naar een vakgroep gestapt met de vraag of er onderzoek kan worden verricht. Dat aantal kan groter, stellen beide studenten, vast overtuigd als ze zijn van het nut van onderzoeksprojecten.

Het plan voor een studentencongres vloeide voort uit een gesprek tussen Poelstra en Maarsingh en hun docent dr. Th.P.G.M. de Vries van de vakgroep klinische farmacologie. De Vries woonde eerder een dergelijk congres bij in La Laguna op Tenerife. Poelstra en Maarsingh zijn vorig jaar mei op het Spaanse eiland een week met de organisatoren opgetrokken om een indruk te krijgen. “Dat congres was een groot succes. De zaal zat stampvol, iedereen was zeer enthousiast.”

Postergang

Dat enthousiasme is ook in Groningen aanwezig. Het congres krijgt steun van de faculteit, de aanmeldingen stromen binnen en het vinden van sponsors was geen probleem. Het doel van het congres, zo geven de organisatoren aan, is tweeledig: laten zien waar en bij wie je terecht kunt als je een onderzoeksplaats zoekt tijdens je studie. Met het oog hierop is een boekje verschenen dat een overzicht geeft van de onderzoeksthema's van de vakgroepen en hun contactpersonen.

Maar minstens zo belangrijk is het laten zien dat onderzoek doen leuk is, zegt Maarsingh. Dit gebeurt door studenten op het congres de gelegenheid te bieden hun onderzoek buiten de muur van de vakgroep aan een groter publiek te presenteren. Poelstra: “Studenten hebben zeeen aan tijd en energie in onderzoeksprojecten gestoken, maar komen zelden in aanmerking voor congressen. Toch willen ze er graag over vertellen.”

Die kans krijgen ze nu. Vijftien studenten, van eerstejaars tot co-assistent, houden een voordracht van tien minuten voor naar verwachting ruim vierhonderd belangstellenden - medestudenten, begeleiders van de onderzoekers, artsen. Daarbij komen onderwerpen aan bod als multidisciplinair-, moleculair-, klinisch- en statusonderzoek (evaluaties aan de hand van medische dossiers). Bewust is gekozen voor een brede opzet om studenten van de veelsoortigheid van geneeskundig onderzoek op de hoogte te stellen. “Het is geen toponderzoek, maar de nadruk ligt ook niet zozeer op het technische verhaal”, licht Maarsingh toe. “Het gaat meer om de keuze van het onderwerp, de onderzoeksmethodiek en vanzelfsprekend de presentatie. Het verhaal moet toegankelijk zijn voor iemand die geen verstand van het onderwerp heeft.”

Naast de mondelinge presentaties wordt in de patio van het nieuwe Academisch Ziekenhuis, waar het congres wordt gehouden, een 'postergang' ingericht waar dertig studenten hun onderzoek, methodiek en eindconclusie voor eventuele belangstellenden toelichten. Ook vertegenwoordigers van ongeveer 35 vakgroepen van de faculteit geneeskunde en het Academisch ziekenhuis zijn daar aanwezig en geven uitleg over lopend onderzoek. “Op die manier hopen we een brug te slaan tussen professoren die vaak nog in ivoren torens zitten en studenten. Je hebt als student nu de mogelijkheid rechtstreeks op iemand af te stappen en te vragen of je onderzoek bij ze mag doen”, aldus Maarsingh.

“Door onderzoek te doen kun je de lesstof toepassen”, vindt derdejaars Roelie van Asperen. Ze stelt dat een wetenschappelijke stage van drie maanden te kort is om je alle onderzoeksvaardigheden eigen te maken. “Voor je ingewerkt bent moet je haast weer weg.”

Van Asperen is een van de vijftien studenten die een mondelinge presentatie geven. Vorig jaar studeerde ze af als medisch bioloog. Voor een promovendus deed ze deelonderzoek naar de bewegingsontwikkeling van te vroeg geboren baby's, onder andere met gebruikmaking van videocamera's.

Trend

Van Asperen vindt onderzoek een wezenlijk onderdeel van een wetenschappelijke opleiding. “Tijdens het college wordt veel als waarheid gepresenteerd, terwijl onderzoek juist laat zien dat alles niet zo vastomlijnd is. Leer je tijdens de eerste vier jaar keurig rijtjes, nu stippel je zelf veel uit.”

Het doen van onderzoek krijgt binnen de medische wereld meer prioriteit, constateert Van Asperen. “Meer opleidingsplaatsen voor promovendi lijkt een trend te worden. Het doen van onderzoek vergroot je kansen op een baan, zou je kunnen zeggen.”

De Groningse organisatoren zijn van plan het studentencongres tot een jaarlijkse gebeurtenis te maken. Daarbij denken ze aan een facultair congres als onderdeel van het onderwijsprogramma. Ook spelen ze met het idee van een landelijk congres waarnaar alle acht faculteiten geneeskunde studenten afvaardigen. Dat kan dan mooi aansluiten bij initiatieven die elders bestaan, bijvoorbeeld bij biomedische wetenschappen in Leiden waar vrijdag het traditionele derdejaars-symposium plaatsvindt waarop 'eigen onderzoek' wordt gepresenteerd. Maarsingh: “We wilden klein beginnen. Maar gezien de positieve reacties denken we dat een landelijk congres mogelijk moet zijn.”