Kooijmans wijst PvdA-voorstel voor Rwanda af

DEN HAAG, 2 JUNI. De PvdA wil dat Nederland marechaussees bij de grens met Duitsland weghaalt en deze eenheden inzet in Rwanda. Minister Kooijmans (buitenlandse zaken) voelt niets voor deze oplossing.

Hij zei gistermiddag tegen het Kamerlid Verspaget (PvdA) tijdens een mondeling overleg in de Tweede Kamer over de toestand in Rwanda: “Het zou slechte politiek zijn om eerst een beslissing te nemen over extra inzet van marechaussees aan de grenzen en die vervolgens weer ongedaan te maken.”

Langs de grenzen patrouilleren sinds kort marechaussees om illegalen te ontmoedigen naar Nederland te komen. De Verenigde Naties hebben Nederland om militaire bijstand in Rwanda gevraagd, maar de regering heeft geantwoord dat Nederland op dit moment zijn handen vol heeft aan andere VN-taken, zo liet minister Kooijmans de Kamer weten. Als de veiligheidssituatie in het land het toelaat, wil hij overwegen om een 'movement control'-eenheid (10 man) naar het vliegveld van Kigali te sturen. Op dit moment is de toestand daar echter nog te onzeker.

Het kabinet is terughoudend om militairen te sturen “omdat onze soldaten te veel op Belgen lijken en de Belgen daar gehaat zijn”. Om die reden zouden Nederlanders meer risico's lopen dan andere VN-militairen, zo wordt gezegd. PvdA en ook D66 bleven in het debat volhouden dat Nederland als de veiligheid dat toelaat toeschietelijker moet zijn met het sturen van militairen naar Rwanda. Van Middelkoop (GPV) herinnerde zijn collega's aan vorige debatten, waarbij was vastgesteld dat Nederland meer VN-taken in de eigen regio zou moeten zoeken.

Minister Pronk (ontwikkelingssamenwerking), die de situatie in het land hopeloos noemde omdat slachtoffers van het geweld nu schieten op de hulpverleners die hun nood willen leningen, is bereid een initiatief van particuliere organisaties te steunen om een radiozender in Rwanda te installeren, die onafhankelijk nieuws brengt en de bevoking beter kan informeren. In het verleden hebben radiozenders in Rwanda de bevolking opgeroepen tot het plegen van extreem geweld.

Alle fracties vroegen minister Kooijmans erop toe te zien dat de plegers van de massamoorden in Rwanda vervolgd zullen worden. Een aantal van de woordvoerders in de Tweede Kamer opperde het idee om het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag te machtigen ook de schuldigen uit Rwanda te berechten. Minister Kooijmans antwoordde dat Nederland voorstander is van een mondiaal tribunaal, maar dat hij niet dacht dat de Veiligheidsraad daarmee zou instemmen.

Hij wees erop hoe moeilijk het was geweest om in Den Haag te beginnen met een Joegoslavië-tribunaal. “Telkens moet bij verdrag vastgelegd worden wat het mandaat is en moeten er fondsen worden gevonden. Dat is een lange weg.”