Aanbevelingen werkloosheid; OESO wil van minimumloon en cao's af

ROTTERDAM, 2 JUNI. Om de werkloosheid aan te pakken moeten de rijke industrielanden overwegen de minimumlonen af te schaffen, de ontslagbescherming verminderen. Ook het algemeen verbindend verklaren van collectieve arbeidsovereenkomsten moet op de helling.

Dit zijn enkele van de aanbevelingen in het rapport van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), dat volgende week in Parijs tijdens de jaarvergadering wordt gepresenteerd aan de ministers van sociale en economische zaken van de 25 belangrijkste industrielanden. Tot de studie over de werkloosheid was twee jaar geleden opdracht gegeven.

De aanbevelingen gaan volgens deskundigen verder dan die van andere internationale fora. Diplomaten benadrukken dat de landen al naar gelang hun situatie maatregelen kunnen nemen. Het rapport bevat aanbevelingen op negen terreinen, waaronder vergroting van flexibiliteit op het gebied van lonen en werktijden, verbetering van het ondernemingsklimaat, hervorming van het sociale zekerheidsstelsel en het arbeidsmarktbeleid.

Volgens het rapport moeten regeringen voor inkomensbeleid naar andere instrumenten dan het minimumloon uitzien. Als het wettelijk minimumloon dan toch wordt gehandhaafd zou het eerder met de prijzen dan met de algemene loonontwikkeling moeten meestijgen. Verder zouden lonen meer moeten worden gedifferentieerd naar leeftijd en regio om te voorkomen dat het minimumloon de werkgelegenheid voor jongeren en in regio's met een lage produktiviteit schaadt.

Op het gebied van de sociale zekerheid zou wetgeving alleen in een “gematigd” niveau van uitkeringen moeten voorzien. In het OESO-rapport wordt verder gepleit, vooral in de Europese landen, voor verlaging van de belasting op arbeid in ruil voor bijvoorbeeld belasting op consumptie of niet-arbeidsinkomens. Collectieve loononderhandelingen zouden slechts een raamwerk moeten opleveren, waarbij ondernemingen meer vrijheid krijgen hun arbeidsvoorwaarden aan de marktomstandigheden aan te passen. Er zouden mogelijkheden moeten komen om over collectieve arbeidsovereenkomsten op een lager niveau te heronderhandelen.

In haar analyse komt de OESO tot de conclusie dat de snelle technologische ontwikkeling geen verklaring vormt voor de hoge werkloosheid in Europa. Hetzelfde concludeert zij, in wat voorzichtiger bewoordingen, met betrekking tot de import uit lage-lonenlanden en de globalisering van de economie. De OESO wijst hierbij op de veel betere werkgelegenheidssituatie in de Verenigde Staten. Volgens het rapport moeten de Westerse landen zich richten op kennisintensieve industrie¨ën, maar tegelijkertijd de mogelijkheden voor laagwaardiger arbeid niet verwaarlozen.

Als de belangrijkste oorzaak voor de hoge werkloosheid ziet de OESO het gebrekkige aanpassingsvermogen van maatschappij en economie. In het rapport wordt onderstreept dat niet moet worden geprobeerd de noodzakelijke aanpassingen te vertragen. Topman Jean-Claude Paye van de OESO zei vorige week dat hij mandaat zal vragen om land voor land een “recept” te geven.