Obligatiemarkt drijft hypotheekrente omhoog

AMSTERDAM, 1 JUNI. Na het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds, dat gisteren het laagste hypotheektarief al met 0,4 procent verhoogde tot 7,2 procent, schroeven nu ook ING Bank en Postbank hun tarieven op.

ING verhoogt de tarieven voor lineaire- en annuïteitenhypotheken met gemeentegarantie met 0,2 tot 0,4 procent, afhankelijk van de looptijd. Een eenjarige hypotheek komt daarmee op 6,3 procent, een hypotheek met een looptijd van twaalf jaar op 8,0 procent. De Postbank verhoogt eveneens met tussen 0,2 en 0,4 procent, afhankelijk van de looptijd. De goedkoopste Postbank-hypotheek, met een looptijd van twee jaar, komt daarmee op 6,4 procent. De nieuwe tarieven worden morgen van kracht. ABN Amro en Rabo hadden de tarieven vanmorgen nog in beraad.De hypotheektarieven zijn gekoppeld aan de marktrente op langlopende obligaties. Door het zeer negatieve sentiment op de obligatiemarkt is gisteren voor het eerst sinds vijftien maanden de effectieve rente op Nederlandse tienjaars-staatsobligaties boven 7 procent uitgekomen. Sinds het dieptepunt in begin februari is de rente op langlopende leningen al met 1,5 procentpunt gestegen. Door aanhoudende verkopen op de obligatiemarkt steeg de rente vanmorgen verder van 7,04 procent naar 7,11 procent.

Directe oorzaak voor het stijgen van de obligatierendementen is de vrees op de obligatiemarkt dat de daling van de inflatie in Europa stokt, en daarmee het einde van de verlagingen van de officiële rentetarieven door de centrale banken in zicht komt. De waarde van langlopende obligaties wordt uitgehold door inflatie, waardoor ze in koers dalen en de effectieve rente stijgt. Een daling van de korte rente werd geacht obligaties voor beleggers een aantrekkelijker alternatief te maken voor kortlopende beleggingsvormen zoals deposito's, waarop de relevante marktrente vanmorgen iets meer dan vijf procent procent bedroeg.

Beleggers maken zich bovendien zorgen over het wereldwijde stijgen van de goederenprijzen, die in de consumentenprijzen kunnen doorwerken. Gisteren stegen de wereldmarktprijzen van onder meer koffie, cacao, graan en zilver opnieuw fors door wat beschouwd wordt als grotendeels speculatieve vraag. Toen de Duitse centrale bank, de Bundesbank, gisteren voor de tweede maal in een week de uitgifte van een Duitse staatslening opschortte, sloegen de verkoopgolven in de obligatiemarkten toe.

De Amsterdamse effectenbeurs werd gisteren, zoals de laatste maanden gebruikelijk is, meegesleept in de val van de obligatiekoersen. De AEX-index voor Nederlandse aandelen dook onder de grens van 400 punten. Daarmee zijn de beurskoersen al bijna 10 procent lager dan het hoogtepunt van eind januari dit jaar. Vanmorgen zette de daling door tot 397,8 punten.

Vrijwel alle banken en beleggingsinstellingen zeiden vanmorgen dat de obligatiemarkt is doorgeschoten en verwachten dat de rente weer daalt. Onderzoeker L. Meijaard van Iris, het gezamenlijke onderzoeksbureau van Rabo en Robeco, bleef vanmorgen bij het door Robeco gehanteerde scenario dat de rente weer zal dalen tot onder de zes procent. “Het sentiment op de markt is nu zeer negatief, niemand kon dit voorzien. Wij gaan nog steeds uit van een rentedaling, maar die zet pas in het derde kwartaal van dit jaar in, en zet door in de eerste helft van 1995.” Ook ING Bank zei vanmorgen dat de markt voor staatsobligaties is doorgeschoten. “Wat nu gebeurt laat zich niet rijmen met de staat van de reële economie. De handel wordt beheerst door professionele handelen, en die zijn zeer gevoelig voor marktsentimenten. De lange-termijnbeleggers staan aan de zijlijn.” Onderzoeker K. Hoekerd denkt echter niet dat de rente nog onder de zes procent komt. ING Bank hanteert nu een bodem van 6,25 procent, die pas aan het einde van het jaar kan worden bereikt. Onderzoeker J. de Leeuw van Rabobank zei vanmorgen dat de daling van de rente aan het begin van dit jaar een overreactie was, evenals de stijging van nu. “De onderliggende economische verhoudingen rechtvaardigen niet wat er nu gebeurt. Er is een zeer dunne handel in obligaties, en het marktsentiment is zo negatief dat al het goede nieuws wordt genegeerd.” Rabo voorziet een daling van de rente aan het einde van het jaar, “maar zeker niet tot onder de zes procent”.