Evaluatie nieuwe politiewet: Controle op werk van politie onvoldoende

DEN HAAG, 1 JUNI. De sturing en controle van de politie door het bevoegd gezag en de gemeenteraden schiet tekort, waardoor de politie dreigt te verzelfstandigen.

Dit concludeert het Crisis Onderzoek Team (COT) van de Leidse Universiteit en de Erasmus Universiteit Rotterdam in het gisteren gepresenteerde boek 'Politiebestel in verandering'.

Het COT onderzocht de gewijzigde verhoudingen tussen politie, justitie, burgemeesters en de gemeenteraden sinds de invoering van de nieuwe Politiewet, die op 1 april van kracht werd. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van de departementen van binnenlandse zaken en justitie en de politieregio's Rotterdam-Rijnmond, Twente en IJsselland.

Volgens de onderzoekers geven burgemeesters te weinig prioriteit aan politiezaken en ontbreekt het officieren van justitie aan voldoende kennis over het beheer van de politie. Het openbaar ministerie moet volgens de onderzoekers duidelijk nog wennen aan hun nieuwe rol als medebeheerder van de politie. Gemeenteraadsleden tonen nauwelijks interesse in het functioneren van de politie en hebben over het algemeen te weinig kennis van politiezaken, zo concludeert het COT.

Volgens het onderzoeksteam biedt de nieuwe Politiewet geen verbetering van de zwakke politiek-bestuurlijke inbedding van de Nederlandse politie. Indien bestuur en justitie de gezagsuitoefening niet versterken, zal de politie verzelfstandigen, zo schrijft het COT. Ook de gemeenteraden moeten meer greep proberen te krijgen op de politie.

Het COT heeft de afgelopen jaren onder meer onderzoek gedaan naar de bestrijding van rampen en de coördinatie tussen gemeente en politie bij grootschalige evenementen.

De politiewoordvoerders van de grote fracties in de Tweede Kamer hebben verontrust gereageerd op het onderzoek. Volgens het PvdA-Kamerlid E. Kalsbeek zou het functioneren van de politie aan de kaak moeten worden gesteld in het parlementaire onderzoek dat zal worden gehouden naar de opsporingsmethodieken van de politie. D66 en VVD, die naar aanleiding van de IRT-affaire om het parlementaire onderzoek hadden gevraagd, vinden dit te ver gaan.

Korpschef J. Brand van de politie Haaglanden, tevens voorzitter van de Raad van Hoofdcomissarissen, vindt het twee maanden na de officiële invoering van de Politiewet nog “te vroeg” om een oordeel te vellen over gezagsverhoudingen tussen politie, justitie en gemeenten.