Advies: dwing immigranten tot inburgeren

DEN HAAG, 1 JUNI. Op immigranten moet meer druk worden uitgeoefend om in te burgeren in de Nederlandse samenleving.

Dit is de strekking van twee rapporten die in opdracht van het ministerie van binnenlandse zaken zijn gemaakt. De aanbevelingen sluiten aan bij opvattingen van grote politieke partijen dat immigranten meer moeite moeten doen om te integreren.

Voor een verplicht driejarig 'inburgeringstraject' voor immigranten die niet in hun eigen onderhoud kunnen voorzien, pleiten prof.dr. A. van der Zwan en prof.dr. H. Entzinger in een binnenkort te publiceren rapport. In die drie jaar, waarin immigranten Nederlands leren, sociale vaardigheden verwerven en beroepsopleidingen volgen, moeten hun uitkeringen worden verlaagd tot de helft van het minimum voor alleenstaanden. Wie het traject niet met succes doorloopt, kan het land worden uitgezet.

Het rapport, dat in opdracht van de toenmalige minister Dales is gemaakt, bevat een pleidooi voor een “fundamentele koerswijziging”. Van der Zwan en Entzinger vinden dat het minderhedenbeleid de afgelopen jaren “te krachteloos” is geweest om “dreigende grote sociale spanningen” en “conflicten met een racistische achtergrond” te voorkomen. Om meer banen voor immigranten te scheppen, dienen “de concurrentieverhoudingen van laaggeschoolde arbeid op marktconforme wijze ingrijpend te veranderen”. De produktiekosten moeten volgens Van der Zwan en Entzinger substantieel omlaag. Zij doen ook voorstellen om illegale arbeid terug te dringen. Een aantal voorgestelde maatregelen zou ook van toepassing moeten zijn op kansarme mensen van Nederlandse afkomst, zoals langdurig werklozen.

Dr. J. Veenman en drs. E. Martens van het Instituut voor Sociologisch-Economisch Onderzoek van de Erasmus Universiteit in Rotterdam adviseren Binnenlandse Zaken in een gisteren gepubliceerd rapport om ongeveer de helft van de 30.000 Turken, Marokkanen, Surinamers en Antillianen die jaarlijks in het kader van gezinshereniging naar Nederland komen, verplicht onderwijs te laten volgen. Zij onderstrepen de noodzaak daarvan, omdat een groot deel van de nieuwkomers jong en laaggeschoold is en vaak geen baan heeft. Verplichte scholing is de enige mogelijkheid om hun achterstand ten opzichte van Nederlanders in te lopen en een grotere kans op de arbeidsmarkt te maken, schrijven zij in hun rapport 'Sinds kort in Nederland; kenmerken en kansen van nieuwkomers'.

De Rotterdamse onderzoekers wijzen erop dat Turken meer dan de andere groepen een baan hebben en minder gebruik maken van de sociale voorzieningen. Maar hun opleidingsniveau is laag en zal laag blijven als ze geen scholing krijgen, zo waarschuwen Veenman en Martens. Ook de werkende Surinamers en Antillianen die recent naar Nederland kwamen, vormen een uitzondering. Zij hebben veelal een redelijke baan en een navenant inkomen. Maar ze vormen slechts een kleine groep. Extreem weinig immigranten uit Marokko hebben een baan, maar gezien het grote aantal Marokkanen dat leerplichtig is, hebben zij het meeste perspectief, aldus de onderzoekers.