David Letterman koning van talkshow op late avond

David Letterman, RTL5, ma. t/m vr., 22.15-23.15u.

Jay Leno, NBC Super Channel, ma. t/m za., 22.30-23.30u.

In de vroege zomer van 1993 heeft de Amerikaanse David Letterman zijn concurrent en collega Jay Leno een slag toegebracht die hij nog steeds niet te boven is. In dezelfde adem deelde CBS een klap uit waarvan de echo's ook nog steeds doorklinken. Letterman stapte over van NBC naar CBS en is sindsdien de onbetwiste nummer één op de late avond.

Letterman, talkshow host van Late Night (CBS), en Jay Leno, zijn tegenhanger bij NBC in de Tonight Show, waren ooit vrienden en de komiek Leno kwam op bezoek in de show van Letterman. Beide heren hadden een show bij NBC, dat zich eind jaren tachtig ontpopt had tot de succesvolste van de drie grote omroepmaatschappijen ABC, CBS en NBC. Daarna wist Leno door een coup de show van de legendarische Johnny Carson over te nemen en Letterman was daar kapot van. Hij maakte zijn elfde seizoen nog vol maar stapte toen over na een aanlokkelijk bod van CBS.

Letterman verdient nu ongeveer tien miljoen dollar per jaar, heeft zijn eigen theater, het Ed Sullivan Theater, en is eigenaar van zijn shows. Belangrijker nog is dat Letterman al 38 weken nummer één staat op de ranglijst van gastheren op de late avond. Arsenio Hall is geklopt en had afgelopen vrijdag zijn allerlaatste show en Conan O'Brien, de officieel aangewezen opvolger van Letterman, is al van de buis verdwenen. Rest alleen nog Jay Leno.

Leno zit nog bij NBC maar is iets trager, bedaagder en brengt minder binnen aan reclames dan zijn CBS-concurrent. Zijn lagere kijkcijfers en commercieel minder aantrekkelijke doelgroep zijn daar debet aan. Letterman is koning en die rol past hem goed. De erkenning die hij kreeg heeft hem iets zelfverzekerder gemaakt maar ook aardiger. Zijn autoriteit en de waardering voor zijn persoon zijn daardoor toegenomen. De nieuwe Johnny Carson zit niet bij NBC maar bij CBS.

De shows verschillen in opzet niet veel van elkaar. In de Verenigde Staten beginnen ze allebei om 11.35u. maar zijn niet rechtstreeks. Beroemde gasten komen over de vloer en beantwoorden van te voren overeengekomen vragen, veel 'spontane' grappen zijn voorbereid en vette reclameblokken onderbreken de shows. Letterman gooit er ook sketches en grappen tussendoor, gaat opeens de straat op om te kijken wat er op Broadway gebeurt en laat een cameraman binnenlopen bij de souvenirwinkel verderop. Letterman heeft bovendien een zeer prominent aanwezige big band onder leiding van Paul Shafer.

Hoewel de heren elkaar voortdurend speldeprikjes toedienen, gaf Leno onlangs in New York Newsday ruiterlijk toe dat Letterman heer en meester van het scherm is. “Ik ben een realist”, zei Leno lankmoedig. “Dave wordt niet beschouwd als de winnaar. Dave is de winnaar. Ok?” Leno voegt eraan toe dat hij graag werkt onder druk en dat hij respect heeft voor hoe Letterman het doet.

Onlangs trad Letterman een week in Los Angeles op en Leno kwam naar New York. Dat was reden om de totale oorlog tussen de twee sterren uit te roepen. Beiden speelden uitwedstrijden, hoe zouden ze het er vanaf brengen? De gladde, innemende Letterman en de wat hoekiger Leno? De New York Post hield dagelijks de score bij en beoordeelde de twee op presentatie, gastenkaliber en grappenniveau. De week was volgens de Post niet echt een klinkende overwinning voor Letterman, maar de kijker weet wel beter.