'Pincode tornt aan de vaderlandse moraal'

AMSTERDAM, 19 MEI. Het nieuwe betalingsverkeer met de pincode tornt aan de Nederlandse moraal dat lenen uit den boze is. “De Nederlander wenst geen kredietlimieten, maar hij wordt boos wanneer hij geen geld kan krijgen,” zo verzucht Postbank-bestuurder drs. M.A.D.H. Schalekamp. Massaal smokkelden Nederlanders die gruwen van kredieten met hun betaalkaarten: ook wanneer er niets meer op de giro stond, konden ze op postkantoren met de betaalkaarten geld ophalen.

Dat is sinds vorig jaar voorbij. De geduldige, vergevingsgezinde betaalkaart is voor het verkrijgen van geld vervangen door de onverbiddelijke giromaat. Pinnen met een saldotekort is er bij de Postbank dus niet meer bij. Postbank-bestuurder drs. H.K. Verkoren meldde gisteren dat vorig jaar een miljoen Nederlanders overstag is gegaan. Om te voorkomen dat zij al pinnend in hun hemd zouden komen te staan door een weigerende flappentap (betaalautomaat) namen zij het zogenoemde 'giro-kwartaalkrediet', een rekening waar in ieder geval het salaris op belandt en die daarom af en toe eens een plusje moet laten zien. De Postbank kent zijn klanten: een kredietrekening, maar dan toch ook niet helemaal.

Die miljoen 'debiteuren' zijn overigens nog maar een beperkt gedeelte van de in totaal 5,8 miljoen particuliere rekeninghouders bij de Postbank.

Postbankbestuurder Schalekamp maakt zich overigens geen zorgen over die miljoen Nederlanders die overstag zijn gegaan en niet meer terugdeinzen voor 'consumptief krediet'. “Nederlanders blijven spaarzaam en weerzin koesterentegen debetstanden. Het totale consumptief krediet is maar met enkele tientallen miljoenen gestegen.”

De Postbank blijft het betalingsverkeer een leuk onderwerp vinden. Waar Rabo en ABN Amro zuchtend hun honderden miljoenen verlies opbiechten, zegt Postbank-topman Verkoren vrolijk: “Die cijfers kan ik niet absoluut niet plaatsen.” De Postbank heeft geen tarieven ingevoerd, maar blijft op het betalingsverkeer quitte draaien met af en toe een plusje mede omdat de Postbank geen rente vergoedt.

In de bankwereld gold de Postbank lange tijd als een zachtmoedig schaap, maar gaandeweg krijgt het wolfskleertjes: de marktaandelen op het gebied van sparen, hypotheken en verzekeringen nemen toe door het enorme gironetwerk: zestig procent van de nieuwe rekeningen in Nederland werd vorig jaar bij de Postbank afgesloten. En bij giro's blijft het niet. Bestuurder Schalekamp: “De klant ziet ons als meer dan een betaalboer.” Zo kan de Postbank steeds nieuwe diensten aan zijn reservoir klanten aanbieden. Vorig jaar had de bank bij voorbeeld een kwart miljoen voor het merendeel nieuwe beleggers in aandelen binnengehaald. De introductie van Koninklijke PTT Nederland volgende maand op de beurs levert, volgens bestuurder Dijkman, de Postbank 'enkele tienduizenden' nieuwe beleggers op.

Enkele jaren terug werden alle kantoren van de Postbank voorzien van kogelvrij glas, maar nu wordt dat weer gesloopt. “Dat glas gaf de klant weinig satisfactie”, aldus Schalekamp. En de dief? Die gijzelde gewoon voor het kogelvrije glas een klant en als de vraag gesteld werd: je geld of je klant? koos de Postbank voor de laatste. Nu heeft het baliepersoneel geen kogelvrij scherm, maar alleen een betaalautomaat. “Die betaalt zo traag, dat je als dief wel over stalen zenuwen moet beschikken om daar een behoorlijk bedrag uit te krijgen”, aldus Verkoren.

De Postbank krijgt steeds minder last van criminaliteit, omdat de pincode nauwelijks wordt misbruikt, in tegenstelling tot de betaalkaart. Gelukkig voor de Postbank loopt het kaartgebruik terug: tien jaar geleden waren nog 225 miljoen in oploop, vorig jaar een kleine 90 miljoen. Toch bezorgden die kaarten nog enkele tientallen miljoenen guldens schade, aldus Schalekamp. En verder terugdringen van de betaalkaart is lastig: dan raakt de Postbank aan de Nederlandse moraal. De Nederlander blijkt zijn betaalkaarten als substituut te zien voor de oude sok. Schalekamp: “We ontdekten dat we niet zo maar het aantal betaalkaarten konden verminderen, nu de mensen ze toch niet meer gebruiken. Ze vinden het een veilig gevoel een stapeltje thuis te hebben.”