Royement voor twee raadsleden CD in N-Holland

ROTTTERDAM, 2 MEI. Het dagelijks bestuur van de Centrumdemocraten heeft gisteren de raadsleden Y. Graman (Amsterdam) en R. van der Plas (Purmerend) geroyeerd. Partijleider Janmaat sprak vanochtend het vermoeden uit dat Graman een communistische infiltrant is, die nu voor de BVD werkt.

De royementen volgen op een uitzending van het Tros-programma Deadline op vrijdag, waarin beelden te zien waren die freelance-journalist B. van Hout met een verborgen camera opnam terwijl hij in de Amsterdamse CD infiltreerde. Graman schept daarin op over de twee branden die hij in 1977 en 1979 stichtte in opvanghuizen voor allochtonen. Over de tweede brand zegt het raadslid: “De negers sprongen brandend in de gracht”. Op basis van de opnamen is Graman vorige week op beschuldiging van brandstichting gearresteerd. Na de uitzending drong A. Poppe, raadslid te Vlissingen en lid van het hoofdbestuur van de CD, in een brief aan op snelle stappen tegen het raadslid.

Graman zegt in Deadline verder dat hij het liefst de Centrumdemocraten in een onder- en bovenwereld zou opsplitsen. De onderwereld zou “de linkse klootzakken die de bruinen hier binnenhalen” het leven onmogelijk moeten maken. Van der Plas, het Purmerendse raadslid, maakt ondermeer de grap “als gast erin, vergast eruit”. Ook drie andere Amsterdamse raadsleden gaan zich te buiten aan racistische grappen, waaronder W. van Sitteren, kandidaat-Tweede-Kamerlid (nummer 19).

Partijleider Janmaat zei vanochtend dat Graman binnen de CD “al langer in een kwade reuk staat”. “Die man heeft een opleiding gevolgd in de Sovjet Unie, en werkt nu misschien voor de BVD. We hebben de indruk dat hij de partij met opzet in een kwaad daglicht wilde stellen. Hij heeft dit spelletje heel slim gespeeld.” Dat zou volgens Janmaat al zijn gebleken in een eerdere televisie-uitzending, waarin Graman zich in zijn woonkamer door journalist W. Frequin liet interviewen temidden van nazistische lectuur. Janmaat: “Het is niet toevallig dat hij die boekjes toen van zolder heeft gehaald.” Tegen de andere Amsterdamse raadsleden zal de CD volgens Janmaat geen actie ondernemen: “Zij hebben wat grapjes gemaakt toen ze dachten dat ze vrij konden spreken. Mag je in Nederland geen grapjes meer maken?”

De 44-jarige bibliothecaris Graman, leider van de Amsterdamse viermansfractie van de CD, kwam aanvankelijk wegens zijn verleden niet in aanmerking voor verkiesbare posten. Zo was hij in de jaren zeventig actief binnen de Nederlandse Volks Unie van Joop Glimmerveen en was hij in 1980 betrokken bij het afranselen van Marokkaanse hongerstakers in de Mozes- en Aäronkerk op de avond dat de Nationale Centrumpartij werd opgericht, een voorloper van de CD.

Omdat partijleider Janmaat met de zittende Amsterdamse raadsleden in onmin raakte - het raadslid F. Hofman bracht de CD in opspraak wegen veelvuldige openbare dronkenschap, raadslid W.J. Bruyn raakte tijdens een bijeenkomst slaags met Janmaat en liep over naar CP'86 - steeg Graman echter in de rangen van de Amsterdamse CD. Janmaat, die zei de uitzending van Deadline met “grote afkeer” te hebben bekeken, deed Gramans nazistische verleden altijd af als een jeugdzonde.

Raadslid R. van der Plas was al eerder in problemen geraakt. De voormalige postbode, die in de commissie zat die de kieslijst voor de Kamerverkiezingen samenstelde, werd vorige week tot drie maanden celstraf veroordeeld wegens verzekeringsfraude.