Hirsch Ballin

In het betoog van Hirsch Ballin (NRC Handelsblad, 26 april) wordt op een verwarde manier een onsmakelijke soep gekookt van misvattingen over 'Verlichtingsdenken', liberalisme, hedonisme, het 'wetenschappelijk wereldbeeld' en de opvattingen van de VVD, waarna dit brouwsel als oorzaak van veel maatschappelijk onheil wordt bestempeld.

Mij beperkend tot het liberalisme zou deze ex-hoogleraar zich ervan moeten hebben vergewist dat, voorzover er überhaupt van één ideologie sprake is, deze betrekking heeft op de relatie tussen kerk en staat, en de relatie tussen burger en staat. Er bestaat niet iets als een liberale moraal, noch zoiets als een liberale geloofsovertuiging. Liberalen kunnen de opvattingen van de minister delen over gezin, seksualiteit of wat dan ook, of kunnen deze verwerpen. Alleen hun opvatting welke rol de staat daarin moet vervullen bindt hen (zij het losjes gezien de bandbreedte) en scheidt hen van de minister.

Evenzeer zijn er liberale hedonisten, agnosten, humanisten, christenen, hindoes etcetera, al of niet georganiseerd in genootschappen. De opvatting over welke rol een religieus genootschap in de staat mag vervullen (en vice versa) bindt hen, de overtuigingen zelf verschillen sterk.

    • H.C.Van der Mandele