Drupsteen stofzuigt het Paleis met camera

Het Hart van Amsterdam, Ned. 1, 22.51-23.32 uur. In het Paleis op de Dam is van 9 juni t/m 28 aug. de tentoonstelling 'De fontein van Pallas' te zien (12.30-17.00 uur), de rest van het jaar is het gebouw te bezoeken op di., wo. en do. (13.00-16.00 uur). Inl. 020-624.8698.

AMSTERDAM, 30 APRIL. Van buiten een stijve, bijna nurkse symmetrische kolos, van binnen een zeldzame hoogtepunt van de barok in Nederland. In zijn afkeer van uiterlijk vertoon is het een typisch Nederlands gebouw daar op de Dam, dat in 1648 als stadhuis werd gebouwd en zich pas met de komst van Lodewijk Napoleon tot paleis zag gepromoveerd. In opdracht van de Rijksvoorlichtingsdient heeft de AVRO filmmaker en grafisch ontwerper Jaap Drupsteen en zijn partner Milka Henriques de Castro gevraagd om zowel de produktie als de regie op zich te nemen van een film over het Paleis. Toepasselijkerwijs wordt Het Hart van Amsterdam vanavond, op Koninginnedag, uitgezonden.

Drupsteen staat bekend om zijn technische wizardry met digitale beeldmanipulatie, maar voor Het Hart van Amsterdam heeft hij zich naar eigen zeggen nogal ingehouden; de meest toegepaste kunstgreep is het in elkaar laten 'lekken'. Een van de aantrekkelijkste kanten van deze film is dat je eindelijk de prachtige reliëfs en beeldhouwwerken, veelal het werk van de Antwerpse kunstenaar Artus Quellin, van dicht bij kunt bekijken. “Daarvoor moesten we de camera in een grote kraan plaatsen en die over reusachtige platen over die marmeren vloeren laten rijden. We voelden ons olifanten in een porseleinkast.” Het filmen bestond voor het grootste deel uit het nauwgezet registreren van details, of zoals Drupsteen dat zelf noemt, “stofzuigen langs de wanden”. In reactie daarop ontstonden “uit balorigheid” de shots van de lange gangen die de verschillende zalen verbinden: “De kleden opzij trekken en oerend hard met de camera op een karretje door de gangen gaan rennen.” Daarna heeft Drupsteen een digitaal effect toegevoegd en de opnames versneld afgedraaid, waardoor je als toeschouwer het gevoel krijgt als Alice in Wonderland door het konijnehol te glijden.

De commentaarstem, die helaas sterk tendeert naar de toonzetting van Ontdek je plekje, verklaart de allegorische betekenis van de beelden: de wereldzeeën in de timpaan aan de voorgevel, het schitterende beeld van Atlas, de symbolen van dood, straf, wroeging en verdriet in de Vierschaar waar vroeger recht werd gesproken.

Voor de muziek ging Drupsteen naar de componist Harm Visser, die hij kende van cursussen aan het Sweelinck Conservatorium. “Visser maakt elektronische muziek waarvoor hij vaak het computerprogramma Symbolic composer gebruikt. In dit geval hebben we de prelude van de Wohltemperierte Klavier van Bach als basis genomen; de computer bewerkt die noten volgens regels die de componist invoert. De modulaties en ritmische veranderingen die zo ontstaan, resulteren in muziek die tegelijkertijd herkenning en vervreemding opwekt. Als je muziek uit het midden van de zeventiende eeuw eronder zet, wordt het braaf geneuzel. Nu loopt de muziek op een interessante manier langzaam maar zeker uit de hand.”

    • Tracy Metz