'De stoppen zijn nu doorgeslagen'

ROTTERDAM, 29 APRIL. Publicitaire rellen, persoonlijke conflicten en politieke verwarring markeren de eindsprint van de verkiezingen. Volgens sommige kenners van de Nederlandse politieke verhoudingen zijn de irritaties zelden zo heftig geweest.

“Het is echt ongelooflijk wat er gebeurt”, zegt de Rotterdamse hoogleraar sociologie prof. dr. A.C. Zijderveld, vooraanstaand lid van het CDA over de commotie in zijn partij. “Ik vond het al een beschamende vertoning, maar de stoppen zijn nu kennelijk volledig doorgeslagen”. Zijderveld moest gisteravond op de televisie constateren dat zelfs een “koude kikker” als premier Lubbers op drift is geraakt met zijn plotselinge voorkeurstem voor collega Hirsch Ballin. “Zoals men Brinkman heeft laten vallen is funest voor de partij, onmenselijk en moreel schandelijk.” Zijderveld heeft geen verklaring voor de rellerige sfeer rondom de verkiezingen. “De uitval van minister Van Thijn naar Hirsch Ballin komt voort uit de IRT-affaire. Voor de rest zou ik het niet weten”.

Ook in 1981 beheersten heftige ruzies tussen de aanvoerders van de grote partijen de laatste uren van de verkiezingscampagne. “Maar we hebben zelden meegemaakt dat die hitserige sfeer zo domineerde, vooral op de tv”, oordeelt prof. dr. J.Th.J. van den Berg, PvdA-prominent en hoogleraar Nederlandse politiek en parlementaire geschiedenis aan de Leidse universiteit. “De Reporter-uitzending over Brinkman was ronduit genant. Van inhoudelijke verhalen over Europa of werkgelegenheid, die bij voorbeeld Kok de afgelopen dagen regelmatig heeft afgestoken, vind je op tv nauwelijks iets terug.”