Blauw oog

Vanaf 1933 was 1 Mei niet meer van links alleen. Hitler was aan de macht, hij maakte van het 'Lentefeest' van de arbeider een 'Dwangfeest van den Arbeid', zoals het sociaal-democratische partijorgaan Het Volk kopte.

Ook in Amsterdam gevestigde Duitse nazi's vierden 1 Mei. De Duitse consul-generaal huurde Maison Boer aan het Weteringplantsoen. Honderden sloten daar hun meiviering af met het Horst-Wessel-lied, terwijl buiten werd geprotesteerd. 'De politie was in grooten getale aanwezig om de Nazi's te beschermen', oordeelde de communistische Tribune.

Op de Amsterdamse viering kwamen ook nazi's uit de provincie af. Op het Weesperpoortstation was, berichtte Het Volk, met de trein van halfacht uit Utrecht 'een Hitleriaan meegekomen, wien men in den trein verzocht had zijn hakenkruisinsigne af te doen'. Dat had de man geweigerd, en bij de uitgang van het station werd hij opgewacht door 'arbeiders en andere anti-fascisten' (zo de inschatting van De Tribune) die de man een wachtkamer injoegen nadat ze hem, nu weer volgens Het Volk, 'een formidabel blauw oog' hadden bezorgd.

In zijn ochtendeditie van 3 mei wist Het Volk te melden wie de 'Hitleriaan' was: een zoon van de in Doorn verblijvende Duitse ex-keizer. Om welke zoon het ging werd niet vermeld, maar de keuze was ruim. De kroonprins, eveneens een Wilhelm, had zich in 1932 bijna namens de NSDAP kandidaat gesteld voor het Duitse presidentschap, maar dat was hem door pa verboden, evenals het lidmaatschap van Hitlers partij. Het prinselijke blauwe oog moest toebehoren aan een van zijn twee jongere broers die van hun vader wél partijlid hadden mogen worden.

De avondeditie van Het Volk van diezelfde 3de mei gaf meer informatie. De verjaagde nazi bleek geen zoon van Wilhelm II, maar de broer van des keizers tweede vrouw, Hermine. Het zal de sociaal-democratische lezer worst geweest zijn welke nazi een pak slaag had gekregen. Vervelender was daarom de volgende rechtzetting: 'Inderdaad heeft de Duitse prins ook klappen opgeloopen voordat hij in de stationslokaliteit was ondergebracht, maar een zichtbaar blauw oog heeft Hermine's broer, naar ons verzekerd wordt, niet gehad.'

    • Jan Gielkens