Tv-debat zonder confrontaties

Het idee was aardig: zet de vier lijsttrekkers nu eens niet bij elkaar, maar laat ze twee aan twee discussiëren.

Houd vervolgens de notaris buiten de deur en weiger ook met de campagnestrategen allemaal 'spelregels' te maken. De kans op een echt, spontaan debat is op die manier het grootst. Het resultaat was gisteren te zien op de zenders van RTL. Kok versus Bolkestein, Brinkman versus Kok, Van Mierlo versus Bolkestein, in totaal waren er zo zes debatten. Althans, in theorie. In werkelijkheid mondden de uitzendingen uit in zes dubbelinterviews door gespreksleider Ton Elias. De lijsttrekkers kwamen om te debatteren, maar ze werden ondervraagd. Met als resultaat dat er nauwelijks sprake was van directe confrontaties tussen de lijsttrekkers. Op het moment dat Bolkestein na een vraag van de gespreksleider zegt dat kinderen van illegalen geen onderwijs moeten krijgen, stapt Elias over op een ander onderwerp in plaats van Van Mierlo te laten reageren. Zo verzandde de ontmoeting toch weer in het afleggen van statements.

Iedereen speelde zijn vertrouwde rol: Bolkestein was de aanvaller, Brinkman degene die steeds het veilige midden opzocht door elke vraag te depolitiseren (“Waar het om gaat is...”), Kok als staatsman/verdediger en Van Mierlo als pleitbezorger voor de andere toon. Niemand sloot de ander uit, maar ook dat was reeds bekend. Op Van Mierlo na wilde niemand een coalitie-voorkeur uitspreken, maar dat is ook al geen nieuws. Zo kabbelde men de uitzending uit.

Moeilijk kregen de lijsttrekkers het pas later op de avond op het publieke net toen ze de jeugd ontmoetten - niet met elkaar, maar met de aanwezigen. De generatie die komende dinsdag voor het eerst mag stemmen, eiste duidelijke antwoorden. Nee, in wie met wie waren ze niet geïnteresseerd. Illegalen, uitkeringen, woningnood, daarover wilden ze duidelijke antwoorden. Met mate werden ze verstrekt.

Aanstaande maandag treffen de lijsttrekkers elkaar voor het laatst bij - wat is gaan gaan heten - het 'beslissende' debat aan de vooravond van de verkiezingen. Maar iedereen weet: het echte debat volgt pas na de verkiezingen. En dat duurt niet een paar uur, maar minstens een paar maanden of misschien wel een half jaar. (MK)