Tekening akkoord op 4 mei; Doorbraak in besprekingen Israel en PLO

TEL AVIV, 29 APRIL. Israel en de Palestijnse Bevrijdings Organisatie, de PLO, zullen op 4 mei in Kairo de overeenkomst tekenen over het opzetten van de Palestijnse autonomie in het district Jericho en in de Gazastrook.

Dat heeft de Egyptische president Hosni Mubarak gisteren in Kairo bekendgemaakt.

De doorbraak werd aangekondigd na een ontmoeting in de Egyptische hoofdstad tussen de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Warren Christopher, PLO-leider Yasser Arafat, de Israelische minister van buitenlandse zaken Shimon Peres en president Mubarak. Alvorens Israels premier Yitzhak Rabin en Yasser Arafat hun handtekening onder dit akkoord zetten, zullen beide leiders op 3 mei in Kairo nog de laatste problemen proberen op te lossen. Deze betreffen onder andere de plaatsing van een Palestijnse politieagent bij de Allenby-brug, de grootte van het autonome district Jericho en de reikwijdte van de territoriale wateren langs de kust van Gaza.

Wegens deze problemen stelde minister Peres zich gisteren wat de datum van de ondertekening betreft enigszins terughoudend op. “Er is een redelijke kans dat de overeenkomst op 4 mei zal worden getekend. Tot het laatste moment is er plaats voor twijfel”, zei hij.

De ondertekening van een economisch akkoord tussen Israel en de PLO vanmorgen in Parijs geeft aan het vredesproces echter een dermate krachtige impuls dat uitstel van de ondertekeningsplechtigheid in Kairo nauwelijks denkbaar is. Het akkoord werd op het Franse ministerie van buitenlandse zaken getekend door de Israelische minister van financiën, Avraham Shohat, en PLO-onderhandelaar Ahmed Korei (Abu Ala). De twee partijen waren het al eens over industrie, landbouw, toerisme en oliezaken, en spraken deze week over een Palestijnse munt, tarieven, arbeidsmobiliteit en verzekeringen. Shohat zei later tegen radio Israel dat over details inzake de munt nog verder moet worden gepraat.

Volgens het principe-akkoord van september hadden de twee partijen hun overeenkomst al op 13 december moeten bereiken, waarna de Israelische terugtrekking op 13 april voltooid had moeten zijn. Steeds nieuwe problemen in de onderhandelingen samen met de moordpartij door een Israelische kolonist in een moskee in Hebron leidden echter tot aanzienlijke vertraging.

In de laatste fase van het marathon-overleg in Kairo heeft Israel ten aanzien van de Palestijnse onafhankelijkheidssymboliek enkele belangrijke concessies gedaan.

Pag.4: 'Begin van geboorte van Palestijnse staat'

De Palestijnen zullen een eigen postzegel kunnen uitgeven, over een eigen internationaal telefonisch toegangsnummer beschikken en een Palestijns reisdocument mogen verstrekken waarop het woord paspoort staat, zij het in kleine letters. Het Israelische ochtenblad Ha'arets schrijft vanmorgen dat diegenen die in het tussen Israel en de PLO gesloten akkoord het begin zien van de geboorte van een Palestijnse staat zich niet vergissen.

Onmiddellijk na de ondertekening van de autonomie-overeenkomst in Kairo begint de Israelische militaire ontruiming van de Gazastrook, met uitzondering van het Israelische nederzettingenblok Gush Katif in de zuidelijke punt van dit gebied. Ook zullen dan onmiddellijk onderhandelingen beginnen over de vrijlating van alle Palestijnse gevangenen. De eerste Palestijnse politieagenten van een contingent van 9.000 man zullen kort na 4 mei naar de autonomie-gebieden komen. Ook werden Israel en de PLO het gisteren eens over de komst van internationale waarnemers naar de Palestijnse autonomie.

PLO-leider Arafat heeft zich in Kairo opnieuw verplicht het Palestijnse handvest zodanig te amenderen dat het bestaansrecht van de staat Israel niet langer op ideologische gronden door de PLO wordt aangevochten. Bovendien heeft hij ervan afgezien zich na vestiging in zijn hoofdkwartier in Jericho president van de staat Palestina te noemen. Hij zal volstaan met de titel van voorzitter van de PLO of voorzitter van de Palestijnse autonomie. In de praktijk zullen de Palestijnen hem volgens de gangbare terminologie ongetwijfeld president van Palestina blijven noemen.

De leider van de Likud-oppositie, Binyamin Netanyahu, heeft vanmorgen het op handen zijnde akkoord tussen Israel en de PLO “de grootste Israelische nederlaag op het politieke slagveld” genoemd. “De soldaat Rabin bleek een recruut te zijn tijdens de onderhandelingen terwijl de terrorist Arafat erin is geslaagd een zwakke, angstige regering op de knieën te brengen”, zei hij.