Oorlog

Cyrille Offermans: Oorlog. Uitg. De Bezige Bij, 230 blz. Prijs: ƒ 22,50.

De bloemlezing Oorlog, ook een jubileumuitgave van De Bezige Bij, ging gepaard met enig rumoer. De auteur Armando gaf samensteller Cyrille Offermans op het laatste moment geen toestemming tot plaatsing van een fragment uit zijn interviewbundel De SS'ers. Dit wegens het negatieve stuk dat Offermans over Armando's meest recente roman had geschreven. De bloemlezing, met alleen werk van Bij-auteurs, is zodoende nog iets minder representatief geworden. Het perspectief van 'de dader' ontbreekt nu.

Verder maakte Offermans een zo breed mogelijke selectie: naast proza bevat Oorlog veel poëzie en naast contemporaine oorlogsliteratuur, telt de bundel fragmenten waarin de tand des tijds zijn werk heeft gedaan; waarin, om het afsluitende gedicht van Hans Faverey te citeren, geluisterd wordt 'hoe de schimmen namurmelen in de afvoer'.

Een van die schimmen krijgt in de bloemlezing zijn stem terug. Offermans vond in het archief van De Bezige Bij werk van de onbekende dichter Sallie Pinkhof. Hij schreef zijn gedichten in Bergen-Belsen: 'De dagen, zijn zij traag of snel?/ Zonder rythme is de hel.' Later werd hij per straftransport naar Sachsenhausen afgevoerd. “Daar werden, korte tijd later, de meest uitgemergelden van de groep afgezonderd. Pinkhof was onder hen. Verdere berichten ontbreken.”

    • Gertjan van Schoonhoven