Koppen dicht

Het is alsof je de mariniers die de Maasbruggen verdedigden het bombardement op Rotterdam in de puttees schuift. Een Nederlandse generaal, hoofd van een waarnemersteam van de Verenigde Naties, vergeet even zijn neutraliteit: toen die moslims in Gorazde begonnen te schieten, moesten de Servische belegeraars wel terugschieten. Ja, helaas hadden zij de tanks en de kanonnen.

Een Kamerlid noemde dit achteraf een passabele militaire analyse. Maar eerder is er sprake van een getuigenis van professionele overmoed. Dat is een kwaal waarvan de bron vermoedelijk in de Verenigde Staten moet worden gezocht en die vooral geüniformeerden in opspraak brengt. Tenslotte hebben zij eeuwenlang gefunctioneerd onder het motto 'Koppen dicht' en nu zij zich daaraan niet meer wensen te houden valt dat des te meer op.

In Amerika is de toon gezet door Colin Powell, een politieke generaal zoals we die hier niet kennen. Powell, als subaltern in de Vietnam-oorlog stevig gefrustreerd geraakt, ontwierp als hoogste militaire chef een stelsel van voorwaarden dat mocht worden gelezen als een hoogstpersoonlijke aanvulling op de grondwettelijke bevoegdheden van de president in diens functie van opperbevelhebber. En het was natuurlijk de openbaarheid die Powell zocht, die zijn interventies politiek brisant heeft gemaakt.

Het is een verleidelijk voorbeeld en verscheidene Nederlandse opperofficieren kunnen in klaarblijkelijke navolging de verleiding niet weerstaan het politieke discours voor zover dat hun werk raakt met openbare en halfopenbare uitspraken te beïnvloeden. Dat heet gewoon politiek, een werkzaamheid waarvoor zij noch zijn opgeleid noch zijn aangesteld.

    • J.H. Sampiemon