Kritiek VN op moslims bij verdediging Gorazde

SARAJEVO, 28 APRIL. De commandant van de VN-vredesmacht in Bosnië, generaal Rose, heeft de moslims er gisteren van beschuldigd hun verdediging van Gorazde tijdens het recente offensief van de Bosnische Serviërs te vroeg te hebben opgegeven. Zij dwongen de VN daarmee tot deelname aan de strijd.

“Het kwam er op neer dat ze zich omdraaiden en ervandoor renden”, zei Rose gisteren tijdens een bezoek aan de enclave Gorazde tegen een journalist van de Britse BBC-radio. “Ze lieten het aan ons over om de rommel op te ruimen.”

Sinds het verstrijken van twee NAVO-ultimata, zondag en gisteren, hebben de Bosnische Serviërs hun eenheden teruggetrokken tot op drie kilometer van Gorazde en hun zware wapens tot op twintig kilometer. VN-soldaten, voornamelijk afkomstig uit de Oekraïne, hebben in de bufferzone rondom Gorazde strategische posities ingenomen. Rose bekortte zijn bezoek aan zijn blauwhelmen, nadat een commandant van het door moslims gedomineerde Bosnische regeringsleger kritiek had geleverd op hun functioneren.

De Franse VN-generaal André Soubirou, verantwoordelijk voor de sector Sarajevo, leverde gisteren evenals Rose scherpe kritiek op de moslims. “De Serviërs werden beschoten door de moslims, die hun posities vervolgens opgaven en ons vroegen hun terugtocht te dekken. Wij konden hen er niet van overtuigen terug te keren naar hun linies”, aldus Soubirou, die het ineenstorten van de moslim-verdediging op de bergrug ten noordoosten van Gorazde “moeilijk te verklaren” noemde.

De Nederlandse VN-generaal G.J.M. Bastiaans, bevelhebber van de militaire waarnemers van de VN in ex-Joegoslavië, zei gisteren dat de moslims het Servische offensief tegen Gorazde hadden uitgelokt met “voortdurende provocaties”. De “over-reactie” van de Bosnische Serviërs leidde daarop tot een onverwachte doorbraak. [zie kader]

Bij zijn terugkeer in Sarajevo noemde generaal Rose de “situatie [in Gorazde] een stuk beter dan men mij had doen geloven”. Volgens Rose was er “natuurlijk schade aan de stad”, maar “minder dan ik had verwacht”. Rose zei na gesprekken in het ziekenhuis van Gorazde te geloven dat het oorspronkelijk opgegeven aantal slachtoffers - 700 doden en 2.000 gewonden - te hoog was. Rose gaf daarmee steun aan eerdere Servische verklaringen dat het aantal slachtoffers door de moslims werd overdreven. VN-helikopters die in Gorazde aankwamen om gewonden te evacueren moesten volgens de Serviërs “wegens gebrek aan gewonden leeg terug” naar Sarajevo. Volgens de VN werden in totaal 299 gewonden geëvacueerd, “inclusief familieleden en zieken”.

Rose zei gisteren dat zich onder de uit Gorazde geëvacueerde gewonden “jonge mannen” bevonden die bij aankomst in Sarajevo “zo van de draagbaar sprongen en de stad in gingen.”

Woordvoerders van de VN-vluchtelingenorganisatie (UNHCR) hadden eerder eveneens verklaard dat het werkelijke aantal slachtoffers veel kleiner was dan oorspronkelijk gemeld. Een UNHCR-functionaris in Belgrado verklaardde eerder dat er waarschijnlijk circa 250 doden waren en dat “vele gewonden onvindbaar waren”, omdat internationale hulpverleners hun oorspronkelijke cijfers hadden gebaseerd op “schattingen van de plaatselijke autoriteiten”.

Een hulpkonvooi van het Internationale Rode Kruis is gisteren alsnog in Gorazde aangekomen, nadat het eerder aan de grens tussen Bosnië-Herzegovina en Servië was tegengehouden. Het konvooi bracht waterzuiveringsapparatuur en drinkwatertanks. Die is noodzakelijk omdat de 65.000 mensen in Gorazde zonder drinkwater zitten, nadat de Serviërs bij hun terugtocht de drinkwaterinstallatie hebben opgeblazen. De UNHCR zou vandaag alle konvooien door Bosnië hervatten. Deze waren sinds de NAVO-ultimata stil komen te liggen. (AFP, AP, Reuter)