Gratuit epateren met danserslichamen

Dansgezelschap: Het Nationale Ballet, nieuw werk: Symphony in Waves, choreografie: Wayne Eagling. Begeleiding: Noordhollands Philharmonisch Orkest o.l.v. Lucas Vis. Gezien: 27 april, Stadsschouwburg Utrecht, daar nog te zien 28 april. Verder: 2 en 3/5 Amsterdam, 5/5 Rotterdam, 6/5 Eindhoven, 7/5 Enschede, 10/5 Venlo, 11/5 Den Bosch, 13/5 Groningen, 14/5 Arnhem.

Gecombineerd met de reprise van Frederick Ashtons speelse en geraffineerd humoristische Midzomernachtsdroom brengt Het Nationale Ballet een nieuw werk van artistiek directeur Wayne Eagling. Hij gaf het de titel van zijn gekozen muziek: Symphony in Waves, dat in 1991 in première ging, van de Amerikaanse componist Aaron Jay Kernis, een eclectisch musicus die de meest uiteenlopende invloeden gebruikt. Het thema van zijn Symphony is de golvende beweging van geluid, licht, wind en water. De muziek roept inderdaad een scala aan stemmingen op.

Eagling heeft getracht die variaties en uit de natuur stammende elementen in zijn choreografie te verwerken. Hij is daar niet bevredigend in geslaagd. Een grote handicap is het toneelbeeld van Hugh Durrant, dat wellicht op een groter toneel het beoogde effect heeft, maar op het Utrechtse podium alleen maar benauwend werkt. De zijwanden bestaan uit lichte plastic lamellen waar de dansers zich met moeite doorheen moeten wurmen. De doorzichtige, twee verdiepingen hoge stellage achter op het podium, waarin een man een ware vonken regen te weeg brengt, is een sta in de weg en heeft geen wezenlijke functie.

Het lijkt of de dansers in een te kleine vissenkom zitten, ook al omdat Eagling in zijn ruimtelijke patronen geen ruimte schept. Het bewegingsmateriaal mist inventiviteit en is eigenlijk zeer conservatief. Het lijkt slechts te willen epateren met de lichamelijke kwaliteiten van de dansers. Benen worden constant tot de oren opgetild en lichamen vouwen en buigen in de onmogelijkste kronkels. Er wordt heel wat gedraaid en gesprongen als ware het de uitvoering van de verplichte figuren op de Olympische Spelen. De dansers die Eagling uitzocht, zouden daar zeker alle tot de finalisten behoren.

Met dans als artistiek gebeuren heeft het geheel niets van doen; iedereen doet zijn pasjes en verdwijnt en verschijnt zonder compositorische noodzaak. De prachtige Sofiane Sylve wordt in het derde deel van het vijfdelige werk door acht mannen als een willoze speelbal van de ene in de andere gecompliceerde houding getild, gedragen, gegooid en gerold en dat gebeurt lang niet altijd met de vanzelfsprekende souplesse en handigheid die dat effectief zou maken. Sylve doet wonderbaarlijk moeilijke dingen, zoals het, op de punt van één spitz staande, zichzelf, zonder enige ondersteuning, langzaam ronddraaien. Maar wat intens jammer dat er alleen maar een beroep wordt gedaan op haar fenomenale technische en fysieke talenten en nergens haar artistieke mogelijkheden worden uitgedaagd.

Symphony in Waves is zo'n ballet dat het oordeel van velen bevestigt dat klassieke dans alleen maar uit louter lege en oppervlakkige stunts en trucjes zou bestaan. De geforceerd 'moderne' aankleding met veel glitter en glimwerk helpt daaraan mee. Een deel van het publiek was daar kennelijk zeer tevreden mee, maar ik niet.

    • Ine Rietstap