'Gezond verstand' moet belangenverstrengeling voorkomen; Berlusconi wordt formateur

ROME, 28 APRIL. Mediamagnaat Silvio Berlusconi zal vanmiddag na een gesprek met president Oscar Luigi Scalfaro naar verwachting benoemd worden tot kabinetsformateur.

Een dergelijk besluit van Scalfaro werd gisteren al verwacht, maar aan het eind van de dag werd bekendgemaakt dat Berlusconi pas voor vijf uur vanmiddag was ontboden op het Quirinaal, het presidentiële paleis.

De president heeft extra bedenktijd genomen in verband met een aantal knelpunten in de formatie. Tijdens een bezoek aan Sardinië zei Scalfaro vanmorgen dat Berlusconi “de man is die moet proberen een kabinet te vormen”.

Het grootste probleem is dat voorkomen moet worden dat Berlusconi, een van de drie belangrijkste ondernemers van het land, als premier voor belangenconflicten komt te staan. Hiervoor zijn verschillende voorstellen gedaan, maar over geen daarvan is een akkoord bereikt. Berlusconi zei dinsdag dat “het gezonde verstand” het probleem van eventuele belangenverstrengeling zal voorkomen, en dat het parlement zijn functie als waakhond goed moet vervullen. Berlusconi bezit onder andere de drie grootste commerciële tv-zenders, de belangrijkste warenhuisketen en de grootste uitgeverij van Italië. Hij heeft alle bestuursfuncties in zijn Fininvest-holding neergelegd, maar blijft eigenaar. Berlusconi is daarnaast voorzitter van de voetbalclub AC Milan.

Geïrriteerd hebben oppositiepartijen en Berlusconi's bondgenoot de Lega Nord gezegd dat gezond verstand geen goede basis is om belangenverstrengeling te voorkomen. De partij pleit voor aanscherping van de zwakke anti-trustwetgeving en verwijt Berlusconi dat hij het probleem onderschat.

“Omdat hij zo graag premier wil worden, schuift Berlusconi het probleem van de garanties (tegen een belangenconflict) gewoon opzij,” zei Francesco Speroni, fractieleider van de Lega Nord, in de Senaat.

Berlusconi heeft gezegd dat het idee van blind trust, waarin zijn concern zou worden overgedragen aan onafhankelijke bewindvoerders, in de praktijk niet haalbaar is. Er wordt nu gespeeld met de gedachte van een nieuwe instantie die toezicht moet houden op eventuele belangenconflicten. Wat precies de bevoegdheden daarvan zouden zijn, is nog onduidelijk.

Een ander knelpunt is het ministerie van binnenlandse zaken, een van de belangrijkste posten in het kabinet. De Lega Nord heeft daar lange tijd aanspraak op gemaakt, maar liet gisteren weten dat zij haar claim zal intrekken in ruil voor de belofte dat er een apart ministerie voor lokale autonomie komt.

Verder heeft president Scalfaro volgens berichten in de Italiaanse pers garanties gevraagd voor de ministers die namens de neofascistische Nationale Alliantie in het kabinet zitten. Hij zou willen voorkomen dat ministers worden benoemd die niet ten volle de gematigde koers van partijleider Gianfranco Fini onderschrijven.

Berlusconi's Forza Italia, de Lega Nord en de Nationale Alliantie hebben samen een absolute zetelmeerderheid in de Kamer van Afgevaardigden. In de Senaat komen zij een paar zetels tekort voor een absolute meerderheid, maar verwacht wordt dat Berlusconi steun zal winnen bij individuele senatoren.

Medewerkers van Berlusconi hebben gezegd dat hij probeert op 10 mei een kabinet gereed te hebben.

    • Marc Leijendekker